Canadese ganzen krijgen navigatieles van menselijke piloten

Een groep van 18 Canadese ganzen is vorige week met speciale begeleiding van twee ultra-lichte vliegtuigjes naar hun overwinteringsgebieden geloodsd. Dit in een poging om de dieren hun langvergeten traditionele trekroutes weer aan te leren.

Na zeven dagen had het gemengde gezelschap een afstand van zo'n 560 kilometer afgelegd vanuit de omgeving van Toronto naar een klein onderzoeksstation in Virginia in de V.S. Komend voorjaar wordt een deel van de ganzen terug naar Canada gevlogen, de rest wordt aan zichzelf overgelaten om te zien of de dieren de weg naar het noorden terugvinden. Als de dieren volgend najaar op eigen kracht weer bij het onderzoekscentrum opduiken, wordt de proef als geslaagd beschouwd. Ganzen hebben geen aangeboren trekinstinkt, ze moeten de route van hun ouders leren, net zoals bijvoorbeeld kraanvogels.

De mede-organisator van dit experiment, de Canadese kunstenaar en piloot William Lishman, landde afgelopen zondag met zijn ultra-lichtgewicht vliegtuigje als eerste op de plek van bestemming. Hij stapte uit en bracht een luid gesnater ten gehore om de ganzen tot landen te verleiden, terwijl zijn collega Joe Duff in een ander toestelletje in steeds nauwere cirkels in het rondvloog tot de leider van de groep de landing inzette. De rest van de groep cirkelde nog tweemaal rond en kwam toen ook omlaag, waarna ze naar een kennel werden geloodsd om ze tegen honden, vossen en andere belagers te beschermen.

De ganzen en hun menselijke gidsen waren op 19 oktober uit de buurt van Toronto vertrokken. Ze vlogen zo'n 80 km per uur op een hoogte van gemiddeld 1200 meter. Ze hadden vier vliegdagen en drie rustdagen. ""Het verliep beter dan verwacht,'' zei Lishman na afloop tegen verslaggevers. ""Ik had gedacht dat het wel vijf weken zou kunnen duren, maar we troffen het enorm met het weer.'' William Sladen, onderzoeker op het station waar de ganzen overwinteren, verwacht dat als het experiment met deze ganzen slaagt, men hopelijk op den duur ook zeldzame of bedreigde vogelsoorten nieuwe trekroutes kan leren. Wellicht is de techniek bruikbaar om vogels die overlast veroorzaken weg te lokken bij golfbanen of uit de binnenstad, aldus Sladen.

De proef begon half mei toen bij Lishman in de achtertuin een stuk of dertig ganzekuikens uit het ei kropen. Vanaf juni leerde Lishman ze wennen aan ultra-lichte vliegtuigjes. Hij liet ze vaak modellen zien en speelde bandjes met ronkende geluiden voor ze af, tenslotte begon hij ook oefenvluchten met ze uit te voeren om ze voor te bereiden op de grote trek.

In totaal hebben 25 mensen meegeholpen aan het project dat naar schatting 75.000 dollar kost en een flinke papierwinkel met zich meebracht.

    • Marion de Boo