Reizigers haken af na forse prijsverhoging Spoorwegen

UTRECHT, 27 OKT. “Ga maar lekker door zo, jaag iedereen maar de auto in”, zegt een forens op station Utrecht CS, wachtend op de ochtendtrein naar Gouda. Veel treinreizigers zijn verontwaardigd over de aangekondigde tariefsverhogingen van de NS. De gevolgen blijven niet uit. Volgend jaar zullen de NS voor het eerst sinds jaren minder mensen vervoeren. De NS zullen volgend jaar 155 miljoen reizigerskilometers minder kunnen boeken. Dat zijn negenduizend reizen per dag, één procent van het totaal. En die daling wordt volgens de NS voor een aanzienlijk deel veroorzaakt door de aangekondigde tariefsverhogingen.

Vooral dagelijkse reizigers met een OV-jaarkaart, NS-jaarkaart of NS-trajectkaart maken zich kwaad. Per 1 januari moeten zij 9 à 10 procent meer betalen voor hun jaarkaarten. Het wordt dan het derde achtereenvolgende jaar dat de prijs van jaarkaarten zoveel omhoog gaat. Maar daar blijft het niet bij. Vanmorgen hebben de Spoorwegen bekendgemaakt dat wordt overwogen om de spitstarieven nog verder te verhogen. Verhoging van deze tarieven treft vooral de jaarkaarthouders, omdat die zo ongeveer nog de enigen zijn die tijdens de spits reizen. Gemiddeld stijgt de prijs van alle spoortarieven volgend jaar met zes procent.

Niet alleen prijsverhogingen teisteren de jaarkaarthouders. Wegens de te grote administratieve belasting willen de NS af van de betaling in maandelijkse termijnen. Vanaf 1 april volgend jaar moeten de jaarkaarthouders het hele bedrag in één keer op tafel leggen. Om degenen die zoveel geld niet in kas hebben tegemoet te komen, hebben de NS een regeling gesloten met de GWK-bank, de voormalige Grenswisselkantoren. Tegen een nominale rente van maximaal 6,93 procent kan de reiziger daar een krediet aanvragen om zijn kaart te betalen.

Een OV-jaarkaart tweede klas kostte 4.580 gulden per jaar. Na de tariefswijziging wordt dat 4.985 gulden per jaar. Wie bij de GWK-bank een krediet aanvraagt, betaalt voor een OV-jaarkaart tweede klas 5.145 gulden, 160 gulden per jaar extra. Voorheen was de termijnbetaling via de NS honderd gulden per jaar duurder. De nieuwe regeling heeft wel als voordeel dat de termijnbetalers de extra kosten als rente van de belastingen mogen aftrekken.

Volgens de Consumentenbond zal het aanvragen van een krediet bij de GWK een probleem kunnen vormen voor mensen die vroeger te boek stonden als wanbetaler. Zij kunnen nu moeilijk een lening voor een jaarkaart krijgen. “Het wordt een commercieel tarief voor een lening voor een dienst die nog geleverd moet worden”, vindt de Consumentenbond. “De NS hadden ook gewoon om machtigingen kunnen vragen.”

Pag.6: Lustreiziger stapt in de auto

De NS kennen de zorgen van hun vaste klanten. Alle jaarkaart-reizigers hebben daarom vorige week een "persoonlijke brief' ontvangen van NS-hoofddirecteur H.E. Portheine, waarin deze uitlegt waarom vooral het woon-werkverkeer fors duurder wordt. De NS willen “de kosten en de opbrengsten van het reizen in de spits meer in overeenstemming met elkaar brengen”, aldus de NS-topman. Immers, het vervoer van forensen vergt veel extra treinen en personeel die slechts enkele uren per dag rendement kunnen opleveren. Bovendien, zo schrijft Portheine, daalt de rijkssubsidie voor de NS de komende drie jaar met 420 miljoen gulden.

De vereniging Reizigers Openbaar Vervoer (Rover) krijgt de laatste weken veel telefoontjes van ontevreden reizigers. Ook Rover vindt de prijsverhogingen veel te groot. “Bovendien is de kwaliteit van het reizen per trein in het geheel niet mee verbeterd”, aldus woordvoerder K. Wierda. Steeds meer reizigers zullen zich door de prijsstijgingen gedwongen zien de auto voor de trein te verruilen, zo vreest Rover. De brief over de tariefsverhoging die NS naar alle bezitters van een jaarkaart hebben gestuurd, wekt volgens de woordvoerder van de belangenorganisatie van reizigers veel wrevel. “De argumenten van de NS slaan niet aan.” Rover adviseert de boze reizigers een brief te schrijven aan NS om hun klachten kenbaar te maken.

Veel woede van de jaarkaarthouders is machteloze woede. Want maar zeven procent van de verwachte afname van het aantal reizigerskilometers zal te wijten zijn aan jaarkaarthouders die de trein verruilen voor de auto. Het vervoer buiten de spits blijkt veel prijsgevoeliger. De "lustreiziger' buiten de spits is veel eerder geneigd de auto te nemen wanneer de trein hem te duur wordt. Mogelijke oorzaak is dat slechts dertien procent van de circa honderdduizend jaarkaarthouders, meest spitsreiziger, hun kaart geheel zelf betaalt. De rest krijgt de kaart geheel of gedeeltelijk vergoed van zijn werkgever, al dan niet via het reiskostenforfait. Ondanks de grote prijsverhogingen van de afgelopen jaren is het aantal jaarkaarthouders toch telkens toegenomen, aldus NS.

Wachtend langs spoor 7 in Utrecht CS ziet forens P. de Haan nog een andere oorzaak van de volhardendheid van de spitsreizigers. Ook hij zou graag de auto nemen, maar kan dat niet. “Ik werk in het centrum van Amsterdam. Met de auto daarnaartoe is een nog grotere ramp. Daarom ben ik gedwongen de zoveelste prijsverhoging van mijn OV-kaart te accepteren. En dus is het elke morgen eersteklas staan.”