Oude sterren brengen kwaliteit op de beeldbuis

A foreign field. Ned.1, 20.27-22.02u.

De criticus van The Observer had niets dan lof, toen de tv-film A foreign field vorige maand bij de BBC in première ging. Het was, schreef hij, “een charmante, sentimentele komedie van een soort dat bijna van onze beeldschermen verdwenen is”. En dan: waar vind je nog grote namen als die van Alec Guinness, Lauren Bacall, Jeanne Moreau, Leo McKern en Geraldine Chaplin bij elkaar in één film?

A foreign field werd speciaal voor Guinness geschreven door Roy Clarke, de auteur van de hoogst Engelse comedyserie Keeping up appearances. De grote acteur met het vaak schier uitdrukkingsloze hoofd speelt hier, grotendeels zwijgend, de rol van een man die aan de tweede wereldoorlog ernstig hersenletsel heeft overgehouden en sindsdien rondloopt met het geestelijk vermogen van een kind. Maar meer dan een bijrol lijkt dat aanvankelijk niet te zijn. Tot, al ver voorbij de helft, duidelijk wordt wat er destijds precies is gebeurd. Die scène, een indrukwekkende monoloog van Leo McKern, staat mij van de BBC-uitzending nog bij als het hoogtepunt uit de film.

McKern is een Engelse veteraan die in Frankrijk niet alleen het oude slagveld komt bekijken, maar ook weer contact zoekt met een Franse vrouw aan wie hij amoureuze herinneringen bewaart. Hij wordt echter voor de voeten gelopen door een Amerikaanse veteraan die dezelfde bedoelingen koestert - met dezelfde vrouw. Hun avances en de daaropvolgende, danig uitgesponnen ontmoeting met hun oorlogsvriendinnetje (een opgedirkte Jeanne Moreau) doen helaas vooral denken aan de ouderwetse koddigheid van de Engelse b-film uit de jaren vijftig. Pas als dat allemaal achter de rug is, verdicht het drama zich en krijgen de karakters wat meer diepgang.

A foreign field is te onevenwichtig om het Engelse enthousiasme zonder voorbehoud te delen. Maar de sfeervolle regie (Charles Sturridge), het allengs onbehaaglijker ogende Franse landschap, de schitterende acteurs, het gebrek aan jachtigheid en tenslotte de tocht naar het oorlogskerkhof waar een strijdmakker begraven ligt - dat alles is inderdaad van een kwaliteit die bijna van onze beeldschermen verdwenen is.

    • Henk van Gelder