Minister vreest overnames mafia

ROME, 27 OKT. De Italiaanse minister van industrie heeft gewaarschuwd dat de mafia de aangekondigde privatiseringsgolf kan gebruiken om greep te krijgen op een groot aantal bedrijven.

De mafia kan makkelijk twee, drie miljard gulden op tafel leggen “en via zetbazen ondernemingen en bedrijven controleren, met ernstige problemen voor de stabiliteit van ons industrië systeem,” aldus minister Paolo Savona. “Als we dit onderschatten, doen we iets dat onze kinderen ons kunnen verwijten.”

De waarschuwing van de bewindsman past in zijn offensief tegen de vorm van privatisering waarvoor Italië in principe heeft gekozen om de komende jaren tientallen staatsbedrijven op de markt te brengen: geen verkoop aan een selecte groep investeerders die stabiliteit garandeert, volgens het Franse model, maar streven naar een diffuse groep aandeelhouders, zoals de Britten doen.

Hoe diffuser het systeem, hoe groter het gevaar dat de mafia aandelen gaat kopen, zo zei Savona afgelopen weekeinde op een congres. Twee weken geleden heeft hij gedreigd ontslag te nemen als minister wegens het privatiseringsbeleid.

De waarschuwing van Savona is gisteren van verschillende kanten onder vuur genomen. De minister wordt verweten het bestaande mafiagevaar te gebruiken als een oneigenlijk argument in de discussie over privatisering.

“Als het gevaar werkelijk zo groot is dat bepaalde economische keuzes moeten worden geblokkeerd, dan moeten we ook de staatsobligaties afschaffen en de beurs sluiten,” zei Luciano Violante, president van de parlementaire anti-mafiacommissie. “Omdat dat absurd zou zijn, moeten we verdedigingsmechanismes beter laten functioneren en een strategisch gevecht beginnen tegen de financiële aspecten van de georganiseerde misdaad.”

Ook Pino Arlacchi, adviseur van de anti-mafiapolitie en de belangrijkste wetenschappelijke mafiadeskundige in Italië, pleit voor strengere financiële controles. Savona praat volgens hem over “een vals probleem, met de verkeerde getallen.” Zo beschikt de Siciliaanse mafia volgens hem niet over twee à drie miljard gulden om te investeren, maar over maximaal 750 miljoen gulden.

“Het risico van infiltratie van de mafia in een willekeurige financiële operatie van enige omvang bestaat niet omdat de misdaad al zeker twintig jaar in de economie zit,” aldus Arlacchi. “Er is geen maagdelijke financiële markt en een vijand, de mafia, die daar wil binnendringen. Deze penetratie is al gebeurd, denk maar aan de zaken Sindona en Calvi.”

Hij zegt dat het gevaar vooral zit in riskante financiële operaties van duistere instellingen die makkelijker kunnen opereren omdat zij met vuil geld werken. Bovendien biedt de oplossing van minister Savona, een harde kern van aandeelhouders voor de te privatiseren staatsbedrijven, volgens Arlacchi ook geen garanties. Savona wil met zijn voorstel grote ondernemingen een kans geven staatsbedrijven over te nemen. “Maar de grote families van het Italiaanse kapitalisme hebben nooit laten zien dat zij zich druk maken om infiltraties,” zegt Arlacchi. Openheid en duidelijke regels hebben volgens hem altijd ontbroken binnen het Italiaanse kapitalisme, zoals het smeergeldschandaal nog eens heeft aangetoond.