Kritiek van IISS op VN-missies voor vrede

LONDON, 27 OKT. Willen de Verenigde Naties het hoofd kunnen bieden aan mondiale crises, dan moeten zij een beroep kunnen doen op daartoe bestemde, door de lidstaten te leveren parate troepen. Tevens moeten zij materieel kunnen putten uit voorraden die op verschillende plaatsen in de wereld door de VN zijn aangelegd.

Die aanbeveling doet het Londense International Institute for Strategic Studies (IISS) in het gisteren verschenen rapport Whither UN Peacekeeping? ("Teloorgang van de VN als vredeshandhaver?'). Volgens het gezaghebbende instituut voor vredesvraagstukken ontbreekt het de VN op dit ogenblik volledig aan die mogelijkheden.

Het rapport is kritisch over de vredesoperaties die thans onder VN-vlag worden uitgevoerd. Vooral bij conflicten met een etnisch karakter is collectieve militaire actie onder VN-bevel “extreem problematisch”, aldus het IISS, dat het gebrek aan management bij de VN aanwijst als een belangrijke oorzaak hiervoor. De blauwhelmen opereren bovendien met een mandaat dat geen “bereikbaar militair doel” behelst. “Peacekeeping moet geen substituut worden voor het aanpakken van de wortels van een conflict, zoals thans in Joegoslavië het geval is”, aldus het rapport.

Volgens de auteur van het rapport, de Noor Mats Berdal, lijden de VN thans onder een “crisis der verwachtingen”, omdat de organisatie niet de “mondiale politieagent” is geworden waarop de wereld had gehoopt. De moeilijkheden waarin VN-vredesmissies de afgelopen anderhalf jaar zijn terechtgekomen - met name in Bosnië, Angola en Somalia - zijn “niet zomaar het gevolg van een gebrek aan VN-zijde om zich aan te passen aan veeleisender omstandigheden”, aldus het rapport, “maar het falen van de VN weerspiegelt een gebrek aan politieke wil, verschillende belangen en gebrek aan consensus tussen de lidstaten over een hervorming van de VN”.

Volgens Berdal lijden de meeste VN-vredesmissies onder een gebrekkige bevelsstructuur en de ontoereikende opleiding van blauwhelmen, vooral wanneer deze afkomstig zijn uit andere landen dan de traditionele deelnemers aan vredesmissies. Bovendien is er sprake van een oplopend tekort aan personeel voor vredesoperaties en een acuut gebrek aan genisten, verbindingstroepen en logistieke eenheden. Met het toenemen van het aantal slachtoffers onder blauwhelmen aarzelen steeds meer landen om personeel beschikbaar te stellen. (AP)