Apencentrum van TNO moet gaan associëren

UTRECHT, 27 OKT. De ministeries van WVC en Onderwijs en Wetenschappen zullen pas begin volgend jaar besluiten over verzelfstandiging van het Primatencentrum van TNO in Rijswijk, waar wordt geëxperimenteerd met mensapen.

“We streven naar een associatie van de centra in het Franse Straatsburg, het Duitse Göttingen en TNO, gesteund door de drie landen en de Europese Commissie. De onderhandelingen zijn inmiddels vergevorderd. De komende maanden zijn nog verschillende besprekingen gepland, waarna we waarschijnlijk in januari met een concreet plan naar buiten kunnen treden”, dat zei dr. P.A.J. Tindemans, directeur onderzoeks- en wetenschapsbeleid van het ministerie van onderwijs gisteren tijdens het in Utrecht gehouden debat "Primaten in Nederland, wetenschap, wet en ethiek', georganiseerd door de Utrechtse biologenvereniging.“De vertraging in de besluitvorming heeft één simpele oorzaak,” aldus Tindemans. “Toen Ritzen dit voorjaar verklaarde voor 1 juni een beslissing te nemen, kampte WVC dat bemoeienis heeft met het gezondheidsonderzoek met een begrotingstekort van tien miljoen. Dat tekort is nu opgelopen tot 25 à 30 miljoen”.

Het primatencentrum van TNO Rijswijk is één van de grootste onderzoeksinstituten in de wereld, waar experimenten met mensapen worden uitgevoerd. Omdat het centrum met grote financiële moeilijkheden kampt, ziet de raad van bestuur van TNO geen andere oplossing dan een verzelfstandiging van het centrum. Een internationale commissie onder leiding van professor dr. J.J. van Rood rapporteerde eerder dit jaar dat het centrum van groot belang is en dat het moet blijven bestaan. Maar dan buiten TNO, bij voorkeur als instituut van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW). De commissie bepleitte verregaande Europese samenwerking. Onderwijs houdt volgens Tindemans dat rapport als leidraad aan. Volgens drs. I. Spruit, directeur van Pro Primates (vakbond voor apen) is op dit ogenblik bij TNO sprake van "mismanagement'. TNO zelf liet verstek gaan bij het debat. “Ik durf te spreken van ondeskundig en zelfs onwetenschappelijk bestuur”, aldus Spruit die doelt op de verschillende affaires die zich de laatste jaren hebben afgespeeld rond de voorgenomen beenmergtransplantaties van apen naar aids-patiënten en het afmaken van dieren uit bezuinigingsoogpunt. Volgens Spruit komen veel fouten niet eens naar buiten omdat ze worden hersteld door het personeel. Tindemans zegde toe ook met het direct betrokken personeel te gaan praten over de verzelfstandiging.