Nulgraad

Magazine littéraire, Octobre 1993 (nr. 314), 122 blz., 30,00 FF; Uitgever: Magazine litteraire, 40 rue des Saints-Pères, 75007 Parius; abonnement 15 nummers; 490 FF, 30 maanden 920 FF.

Gelukkig laat de nieuwe Magazine littéraire de lezer niet in de steek met een van zijn fameuze "Dossiers'. Deze maand staat de semioticus en structuralist Roland Barthes (1915-1980) centraal, ter gelegenheid van het verschijnen van zijn door Eric Marty samengestelde Oeuvres complètes bij Éditions du Seuil. Hoewel de eerlijkheid gebied te zeggen dat veel van Barthes' boeken, zoals Degré zéro de l'écriture ("De nulgraad van het schrijven'), Mythologies en Eléments de sémiologie, nauwelijks te lezen zijn, en hijzelf buiten de kring van zijn vakgenoten bijkans is vergeten, wordt in dit nummer een aanstekelijk beeld gegeven van zijn leven en werk. Zo zijn er essays van onder andere Edgar Morin, Umberto Eco, Barthes-kenner Philippe Roger, en de Parijse hoogleraar linguistiek Jean-Claude Milner (wiens binnenkort te verschijnen analyse van naoorlogs links in Frankrijk L'Archéologie d'un échec, 1950-1993 nu al met huiver tegemoet wordt gezien). Daarnaast bieden foto's, fragmenten en voor het eerst in Frankrijk gepubliceerde interviews met de hoofdpersoon een fascinerend beeld van een tegendraadse (Barthes werd aanvankelijk uitgekotst door de Sorbonne) en vooral rusteloze zoeker naar de diepere betekenis van zowat alles. “Il reste encore beaucoup de phénomènes a explorer”, verzuchtte Barthes enkele dagen voordat hij door een vrachtwagen werd overreden.

    • Bastiaan Bommeljé