"Nieuw medicijn denkbaar'; Fransen vinden cruciale schakel van aids-infectie

ROTTERDAM, 26 OKT. Onderzoekers van het Institut Pasteur in Parijs hebben een molecuul gevonden waarlangs het aids-virus menselijke cellen binnendringt om zich te vermenigvuldigen.

Als het molecuul geblokkeerd kan worden door een andere verbinding is daarmee volgens professor Luc Montagnier, de ontdekker van het aids-virus en verbonden aan het Parijse instituut, een mogelijk medicijn gevonden dat de groei van het aids-veroorzakend virus (HIV) in het lichaam remt.

HIV vermenigvuldigt zich in geïnfecteerde mensen bij voorkeur in de zogeheten T4-helper-cellen van het menselijke afweersysteem - uitgerekend de cellen die het lichaam tegen een infectie zouden moeten beschermen. Het eerste contact tussen HIV en zo'n T-cel ontstaat als HIV bindt aan CD4, een eiwit op het celoppervlak van de T-cel. Wat er verder gebeurde was tot nu toe vaag.

Dr. Ara Hovanessian en zijn medewerkers van de afdeling virologie van het Institut Pasteur vonden welk ander oppervlakmolecuul van de T-cellen de deur is waardoor HIV uiteindelijk de cel binnen gaat: het molecuul CD26.

CD26 ligt uiteraard niet te wachten om vernietigende virussen binnen te laten. Het molecuul heeft eigenlijk een andere functie. CD26 is een zogeheten oppervlakte-protease, een eiwitsplitsend enzym op het celoppervlak dat ook bekend is als dipeptidyl peptidase IV.

Maar HIV beschikt kennelijk over een mechanisme om via CD26 de T-cel binnen te dringen. Volgens Hovanessian komen alle bekende HIV-stammen via CD26 binnen. Uitschakelen van CD26 kan een vaccin opleveren dat tegen alle stammen van HIV werkt. Bij de aids-vaccins die momenteel worden getest op mensen is een van de problemen dat voor vrijwel iedere stam een apart vaccin moet worden gemaakt. Blokkade van CD4 is overigens tot nu toe mislukt.

De onderzoekers bewezen dat zowel CD4 als CD26 noodzakelijk is voor een infectie doordat muizen, die van nature beide moleculen niet bezitten, wel geïnfecteerd raakten als ze wel over CD4 en CD26 beschikten, maar niet als slechts een van beide moleculen aanwezig was. Hovanessian zegt ook te beschikken over remmers en specifieke antilichamen tegen CD26, waardoor in de reageerbuis infectie van T-cellen wordt voorkomen.

Hovanessian zou zijn onderzoeksresultaat vanmorgen bekend maken op een wetenschappelijk congres in Parijs. Het verslag verschijnt waarschijnlijk binnenkort in het wetenschappelijk tijdschrift Science.