Londen verwerpt aanbod vrede door leider Sinn Fen

BELFAST, 26 OKT. De Britse regering wil niets van doen hebben met het aanbod tot een staakt-het-vuren door Gerry Adams, leider van Sinn Fen, de politieke vleugel van het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA). Adams deed zijn aanbod gisteren, twee dagen nadat bij een bomaanslag door de IRA op Shankill Road in Belfast tien mensen omkwamen.

Adams stelde voor dat de IRA zijn geweld zou staken op voorwaarde dat Londen positief zou reageren op een nationalistisch vredesinitiatief, het zogenaamde Hume-Adams voorstel. Naar nu is gebleken heeft minister van justitie Michael Howard begin vorige week al een zogenaamd uitsluitingsbevel getekend om Adams te beletten van Noord-Ierland naar Engeland te reizen. Het bevel is gebaseerd op de Britse antiterreurwetgeving en het brandmerkt Adams opnieuw als een terrorist.

Premier Major noemde het aanbod van Adams “alle perken te buiten gaan”, omdat hij daarin het staken van geweld in Noord-Ierland afhankelijk durfde te maken van politieke winst voor Sinn Fen. Als Adams in staat was het geweld van de IRA te stoppen, dan behoorde hij dat nu en zonder voorwaarden vooraf te doen, aldus de premier.

Maar evenmin als de Britse minister voor Noord-Ierland, Sir Patrick Mayhew, gistermiddag in het Lagerhuis, maakte hij verwijten in de richting van John Hume, de SDLP-leider die een jaar praten met Adams onlangs heeft afgesloten met een gezamenlijk - naar inhoud nog steeds onbekend - vredesinitiatief. Sir Patrick prees Hume zelfs als “een moedig man”.

Adams wordt niet voor het eerst toegang tot Brits grondgebied buiten Noord-Ierland ontzegd. De Sinn Fen-leider was tien jaar lang afgevaardigde voor West-Belfast in het Britse parlement. Bij zijn verkiezing in 1982 hief de Britse regering het toen bestaande uitsluitingsbevel jegens hem op, maar Adams bezette desondanks nooit zijn zetel in het Lagerhuis. In 1992 verloor hij die aan de gematigde Nationalistische Partij van John Hume.

Adams was dit keer van plan naar Londen te reizen, waar hij op verzoek van de Labour-veteraan Tony Benn een groep Lagerhuisleden zou toespreken over het vredesinitiatief met Hume. Benn zal bij de Speaker van het Lagerhuis verzet aantekenen tegen de stap van de minister.

Ondertussen heeft in Belfast vandaag de begrafenis plaats van de eerste drie slachtoffers van de aanslag op de viswinkel in Shankill Road. Het gaat om een vader, moeder en kind die zaterdag jongstleden in de buurt van de fatale plaats waren, op weg om een grafkrans uit te zoeken voor een overleden grootvader.

De spanning in de stad is te snijden. Uitgaansgelegenheden zijn vrijwel leeg, helikopters cirkelen boven West-Belfast en politie en militairen hebben op onverwachte punten veiligheidscontroles ingericht.

De katholieken in Ardoyne, een woonwijk grenzend aan de protestantse enclave rond Shankill Road, verwachten elk moment een zogenoemde contra-spectacular van de Unionistische terreurbewegingen UFF of UDF. Die hebben sinds de aanslag van zaterdag op hun hoofdkwartier (boven de viswinkel) al twee willekeurige bewoners van de katholieke wijk doodgeschoten.