Index-gokkers aan infuus

Gisteren namen de beursmuzikanten pauze om een andere riedel voor Jan en alleman te bedenken. Ze kunnen kiezen: de cijfers over het derde kwartaal lijken beter, de rente kan verder naar beneden, aan het eind van tunnel zien we een lichtpuntje, je moet tegenwoordig andere maatstaven aanleggen, er zjn toch geen alternatieven voor aandelen, vele fondsen hebben nog een hele rit voor de boeg en die Amerikanen kopen als gekken. De optie-index sloot maandag slechts een punt lager op 381,77, Londen deed het wat minder, maar Frankfort vestigde een nieuw record.

Beleggers liepen de afgelopen weken niet warm voor Amerikaanse aandelen, want het Dow Jones-gemiddelde bleef achter bij de records in Europa. Gisteren pas sloeg daar de vlam in de pan: de Dow liep 24 punten op naar een record van 3.673,61, hoewel dit geen steun vindt in de rente. Obligatiehouders nemen al dagenlang op kousevoeten winst, omdat ze dit kwartaal een forse groei van de economie verwachten. Daardoor vermindert de neerwaartse druk op de rente. Die geniepige strategie kan een lont in het kruitvat van de aandelen zijn.

Enfin, de beurswereld is stevig in de ban van de hausse. Er zijn mensen die dit zeer betreuren. Vooral de groep die callopties op de index heeft geschreven staat iedere dag met pijn in de buik op. Zij voelen zich in de tang genomen.

Een bepaald bijkantoor van een bank heeft circa driehonderd van die gokkers op de telefonische intensive care. Wanneer dit op nog honderd kantoren zo is, liggen er dertigduizend gokkers bijna leeg gebloed aan het infuus. Ze staan op een papieren verlies van tientallen tot honderdduizenden guldens. Alleen een forse correctie kan ze redden.

De groep bestaat uit onervaren speculanten/spelers die - als een soort bron van inkomsten - calls met een uitoefenprijs boven de indexwaarde plegen te schrijven. Bij voorbeeld de november 385 (index 381,77) die 480 gulden per contract oplevert. Blijft de index onder die 385 dan loopt de optie waardeloos af en mag je het geld houden. Zo schrijf je iedere maand of om de twee maanden nieuwe opties. Komt de index boven de 385, dan sluit je (door terugkoop) de november en roll je over naar de december of januari 385. Wat weer geld oplevert.

Wanneer de beurs blijft dobberen kan deze strategie lang goed gaan. Onervaren, hebzuchtige spelers worden na een paar successen overmoedig. Ze doen meer contracten tegelijk en wachten langer met sluiten. De hausse heeft ze dit keer zonder medelijden overvallen. Er zitten nog schrijvers met 280, 290, 300, 310, 320 en 330 calls in verschillende afloopmaanden. Weliswaar hebben ze, onder druk van de bank, het risico beperkt door calls met een hogere uitoefenprijs bij te kopen, maar het verlies blijft als een zwaard boven ze hangen.

Een voorbeeld. Iemand zit 10 december 300 short en heeft ze in arren moede, voor meer dan de 300's opleverden, gedekt met 10 december's 370. De afwikkeling van die spread in december kost 70 duizend gulden; 10 maal 70 (370 min 300) maal 100.

Iedereen zal de slachting proberen uit te stellen en de spread vóór de afloopdag opschuiven naar januari, februari of maart. De betrokken effectenbemiddelaar verlangt een waarborg (marge of dekking) in geld van ten hoogste 70 duizend gulden.

Intussen, heel ongemerkt, werkt deze hausse al weer aan nieuwe slachtoffers. Door de positieve berichten lijkt het of er geen eind aan de voorspoed komt. Beleggers reageren door index-puts te schrijven in de hoop dat deze waardeloos aflopen, hetgeen in de afgelopen maanden ook gebeurde.

De call-geschiedenis zal zich herhalen, want onervaren optiejunks doen nauwelijks moeite om iets te leren. Hun winst smaakt naar meer opties en risico's. Wanneer de koersen even flink dalen moeten die schrijvers van put-opties aan het infuus. Je wordt er niet bepaald vrolijk van.

Wie profiteren er van deze misstappen? Allereerst de beleggers die de juiste index-opties kopen of andere constructies daarin opzetten. Verder de bemiddelaars, want de mensen in nood zullen misschien maanden moeten schuiven voor er lucht komt. Hoeveel provisie maakt de genoemde bank dan?

Laten we uitgaan van 40 contracten per klant, 5 roll overs en 15 gulden provisie per optie. Per keer gaan er 80 contracten om (40 sluiten en 40 openen) en 1.200 gulden provisie. In 5 keer 6.000 gulden. Op 300 klanten totaal 1,8 miljoen gulden. Zo'n bedrag kan een bijkantoor trots rapporten aan de leiding. Het is de kunst om klanten zo lang mogelijk aan het infuus te houden. Of zal een bank niet zo klinisch redeneren?

Waarom verbiedt de Optiebeurs het speculatief en ongedekt schrijven van opties niet? Voorkomen is beter dan genezen of sterven!

    • Adriaan Hiele