In Japan telt men 7000 gulden neer voor een wc met microcomputer; Het zelfdenkende toilet

De meeste openbare wc's in Japan zijn van het type hurk-wc. Ook in woonhuizen is deze primitieve wc nog lang niet verdwenen. Een doorn in het oog van de Toto Company Ltd. Toto is gevestigd in de industriestad Kitakyushu op het zuidelijke eiland Kyushu en is de grootste sanitairfabrikant van Japan. Het bedrijf exporteert zijn produkten naar Oost-Azië en, op kleine schaal, naar de Verenigde Staten en West-Europa.

Toto geniet naam als leverancier van originele produkten voor zowel de gewone als de wat rijkere Japanner. Zo is de Faucet, een kraan die tegelijkertijd als douchekop gebruikt kan worden, al in heel wat keukens en badkamers doorgedrongen. Met de Space-Saving Home Exercise Pool, een golfslagbad met kleine, middelgrote en grote golven, kan dat nog wel even duren.

Maar het bekendst is Toto vanwege de geavanceerde toiletten. Toen alle andere Japanse sanitairfabrikanten nog hurk-wc's produceerden, kwam Toto met het veel comfortabelere westerse "zit-toilet'. Daar bleef het niet bij. De filosofie van de fabriek is dat mensen met plezier naar de wc moeten gaan. Daarom moeten wc's hun gebruikers ook iets te bieden hebben.

Om deze reden werd in 1980 de Washlet geïntroduceerd. Dit toilet is voorzien van een micro-computer met een groot aantal functies. Zo kan de gebruiker kiezen voor het wassen en drogen van het achterwerk als alternatief voor wc-papier. Ook kan de bril van het toilet worden verwarmd, een functie die vooral voor bewoners van het koude noorden van Japan is bedoeld. Opvallend is verder een waterreservoir met een kraan. Na het doortrekken wordt dit reservoir gevuld met schoon water, waarmee de gebruiker tegelijkertijd zijn handen wast. Dit water blijft opgeslagen in het reservoir en wordt de volgende keer gebruikt voor het doorspoelen. Een waterbesparing van vijftig procent.

Het was niet gemakkelijk de Japanse bevolking, die nog maar net het hurkstadium was ontgroeid, enthousiast te krijgen voor de Washlet, vertelt Mika Sakamoto, exportmanager bij Toto. “Zelfs mijn eigen familie keek er in het begin vreemd tegenaan. Maar al snel waren ze helemaal weg van de Washlet. Ik hoor mijn dochtertje nog roepen: "Pappie, dit is fantastisch'.”

Om het grote publiek te interesseren begon Toto een grootschalige advertentiecampagne, die in Japan de nodige opschudding veroorzaakte. De campagneleus van 1980 luidde: “Zelfs het achterwerk moet worden gewassen.” Die van 1983 ging nog wat verder: “Ik houd ervan het achterwerk van iemand anders te wassen”, met daaronder een reusachtige afbeelding van een Washlet. Sakamoto: “Veel mensen reageerden gechoqueerd op die advertenties. Kranten en tijdschriften stonden vol met allerlei furieuze brieven, die natuurlijk heel goed waren voor de bekendheid van de Washlet.”

Het toilet werd een verkoopsucces - ondanks of dankzij de boze brieven. Sinds 1980 zijn er in Japan vier miljoen exemplaren van afgezet. Opmerkelijk, aangezien de aanschafprijs met 150.000 yen (ruim 2500 gulden) tweeënhalf keer zo hoog ligt als die van een "gewoon' toilet.

In de tussentijd ontwikkelde Toto een nieuw paradepaardje: de vorig jaar op de markt verschenen Neorest. Een toilet dat vooral opvalt door zijn gestroomlijnde vormgeving. Verder mist het de toeters en bellen van de Washlet. De reden laat zich raden: bij de Neorest werkt alles automatisch. Zelfs de bril gaat vanzelf omhoog. De koper moet hier wel flink wat extra geld voor neertellen: 400.000 yen, zo'n kleine 7000 gulden.

Bij de Neorest heeft Toto geprobeerd het geluidsniveau bij het doortrekken zo laag mogelijk te houden. Sinds kort heeft de fabriek ook een apparaatje op de markt dat de "doortrekgeluiden' juist reproduceert: de Oto Hime, oftewel de Lawaaiprinses. De Lawaaiprinses - die naar de naam al verraadt is bedoeld voor damestoiletten - zorgt ervoor dat geluiden die op de wc gemaakt worden onhoorbaar blijven. Sakamoto: “Japanse vrouwen vinden het erg vervelend als ze op het toilet te horen zijn. Om dat te voorkomen spoelen ze vaak de hele tijd door. Vandaar dat we de Lawaaiprinses hebben ontwikkeld. Het idee ervoor kwam trouwens van een vrouwelijk personeelslid.”

Toto doet er alles aan een bezoek aan het toilet zo aangenaam mogelijk te maken. Ondertussen blijven veel bestaande Japanse toiletten, met name die in openbare gebouwen en restaurants, een slecht imago houden. De bevolking vindt ze vier keer K: kusai (stinkend), kitanai (vies), kowai (gevaarlijk) en kurai (donker). Sakamoto: “Een treurige zaak. We willen er zo snel mogelijk verandering in brengen. We doen echt alles wat we kunnen. Zo hebben we bijvoorbeeld kaarten laten drukken van alle restaurants die een Washlet bezitten, zodat de mensen daar in ieder geval niet voor onaangename verrassingen komen te staan.”

Veel tijd om bij het bestaande toiletpark stil te blijven staan heeft Toto echter niet. Nieuwe uitdagingen liggen te wachten. Op een symposium over water in Tokio werd onlangs het Intelligent Toilet gelanceerd. Het meest geavanceerde toilet dat Toto ooit heeft ontwikkeld, zegt Sakamoto met nadruk. De gebruiker kan er zijn bloeddruk mee meten en er zijn urine mee analyseren. Op grond van dat laatste geeft het toilet via een speciaal computerprogramma adviezen over een mogelijk dieet. Het Intelligent Toilet kan door particulieren worden aangeschaft, maar is vooral bedoeld voor ziekenhuizen en andere medische instellingen.

Sakamoto is niet bang dat mensen uit de medische wereld, met name diëtisten, zich door dit supertoilet bedreigd zullen voelen. “Integendeel, er is in Japan een tekort aan medisch personeel en met het Intelligent Toilet helpen we de werkdruk wat te verlichten. We pretenderen echt niet mensen te kunnen vervangen. Zo ver reiken de mogelijkheden nu ook weer niet. Het is en blijft uiteindelijk maar een toilet.”