Werkloosheid op 9,8 pct; Economie in Duitsland herstelt zich

BONN, 25 OKT. De Duitse economie zal volgend jaar met 1,5 procent groeien, terwijl in- en uitvoer elk met 3,5 procent toenemen, maar de werkloosheid stijgt tot 9,8 procent. De inflatie neemt af van circa vier tot drie procent.

Deze prognoses geven vijf grote Duitse economische instituten vandaag in hun jaarlijkse herfstrapport. Voor het westen van Duitsland voorzien ze een groei van één procent, voor het oosten van 7. De werkloosheid in West-Duitsland stijgt van 7,3 tot 8,4 procent (2,6 miljoen) en in Oost-Duitsland van 15,1 tot 15,5 procent (1,1 miljoen). In- en uitvoer daalden vorig jaar nog met respectievelijk 7,5 en 8,5 procent.

De conclusie van de instituten dat het dieptepunt van de recessie voorbij is en de conjunctuur zich weer positief begint te ontwikkelen, spoort met verwachtingen die de Bundesbank vorige week uitte. De renteverlaging met 0,5 procentpunt waartoe de Duitse centrale bank vorige week donderdag besloot (disconto naar 5,75, lombardrente naar 6,75) is al in de prognoses verwerkt.

Minder positief is een zesde instelling, het Berlijnse Instituut voor economisch onderzoek (DIW), dat een minderheidsstandpunt inneemt. Het voorziet voor 1994 een later conjunctureel herstel en een gemiddelde daling van het BNP met 0,5 procent (1992: min 2 procent).

Volgens minister Theo Waigel (CSU, financiën) bevestigt de prognose van de economische instituten “de opwaartse trend die we al enige tijd waarnemen”. Hij riep, net als de Bundesbank vorige week, werkgevers en werkgevers op om in hun CAO-afspraken het zich aftekenende conjuncturele herstel niet in gevaar te brengen. Met haar renteverlaging heeft de Bundesbank een gunstige ontwikkeling gestimuleerd, meende hij.

Die renteverlaging verraste vorige week mede omdat zowel inflatie (4 procent) als geldgroei (7) nog vrij ruim boven doelstellingen van de centrale bank liggen. In financiële kringen werd geopperd dat de Bundesbank juist tot haar stap had besloten, omdat zij minder optimistisch zou zijn over de conjuncturele perspectieven dan de Duitse regering.

Volgens het blad Welt am Sonntag is kanselier Kohl aangenaam verrast door de prognoses van de vijf grote economische instituten. Kohls vreugde over de voorspelde conjuncturele ontwikkeling in 1994, een jaar met negentien lokale, regionale, nationale en Europese verkiezingen, zal echter wat worden getemperd door de kritiek van de instituten op het budgettaire beleid van de overheden en hun “buitengewoon precaire” financiële toestand.

In die kritiek wordt onder meer verwezen naar het ook in 1994 stijgende beslag van de collectieve uitgaven op het nationaal inkomen. Ondanks extra bezuinigingen van 20 miljard mark stijgt dat, onder meer door hogere sociale premies (1,5 procent) en accijnzen, tot een historisch record van 51,5 procent.

In het meest uitbundige draaiboek krijgt Schiphol circa 55 miljoen passagiers te verwerken. Maar volgens Smits is die optie - ook na 2015 - gegeven de voorwaarden voor het milieu niet aan de orde, wat zijn critici daarover ook suggereren. Voor een eventuele zesde baan heeft hij inmiddels ruimte gereserveerd bij de luchthaven Lelystad. De "wijzen mannen' (onder wie directeur prof.drs. G. Zalm van het Centraal Planbureau) waarschuwen voor de risico's van deze strategie. ""Als je zegt: "Het is na de vijfde baan wel gedaan en je timmert de zaak vervolgens dicht, dan doe je daar het nageslacht geen plezier mee,'' zegt prof.drs. P.P. Kohnstamm, één van de vier leden tellende commissie die de economische contra-expertise verrichtte.