Poging tot "sociaal pakt' België strandt

BRUSSEL, 25 OKT. In België zijn de gesprekken over een breed "sociaal pakt' tussen regering, werkgevers en werknemers mislukt, nu het Algemeen Belgisch Vakverbond (ABVV) het afgelopen weekeinde bij zijn weigering bleef om verder te onderhandelen.

Premier Dehaene heeft gisteren aangekondigd dat de regering nu zo snel mogelijk zelf met “een globaal en volledig uitgewerkt plan” zal komen voor de werkgelegenheid, herstel van concurrentiekracht van het Belgische bedrijfsleven en “de leefbaarheid” van de sociale zekerheid.

De totstandkoming van een ingrijpend akkoord over saneringen in de sociale zekerheid, concurrentiekracht en het scheppen van banen is van cruciaal belang voor het vertrouwen van buitenlandse beleggers in de Belgische economie. Afgelopen maand ging de Belgische frank fors onderuit toen gouverneur Verplaetse van de Nationale Bank een koppeling legde tussen de positie van de Belgische munt en het bereiken van een sociaal akkoord.

De onderhandelingen over zo'n akkoord - waarbij al vergelijkingen werden getrokken met het "historische' sociale pakt dat na de Tweede Wereldoorlog werd gesloten - gingen afgelopen week formeel van start met de publikatie van een voorbereidende nota van een werkgroep onder leiding van bankgouverneur Verplaetse. Verplaetse stelt onder andere dat dreigend tekort van 120 miljard frank bij de sociale zekerheid een moet worden weggewerkt.

In een notitie die premier Dehaene vervolgens opstelde voor de sociale partners, legde deze de nadruk op het herstel van de concurrentiekracht (onder andere door bevriezing van de loonkosten) en op het scheppen van banen (onder andere door vermindering van werkgeverspremies, "ingroeibanen' voor jongeren en herverdeling van arbeid).

Maar de poging van Dehaene om met een voortvarend verloop van de gesprekken de speculanten op de internationale wisselmarkten de loef af te steken, strandden afgelopen donderdag op de houding van het socialistische ABVV. Breekpunt voor het ABVV is het voornemen om in te grijpen in de al voor 1994 afgesloten cao's, ten einde loonmatiging in de periode tot en met 1996 mogelijk te maken. Zo'n loonmatiging is volgens het kabinet (en de werkgevers) nodig om de concurrentie-achterstand van de Belgische bedrijfsleven ten opzichte van de buurlanden in te lopen.

Vorige week kondigde Dehaene aan dat hij alsnog een poging zou doen om het ABVV aan boord te houden. Maar gisteren moest hij erkennen dat dat niet was gelukt en dat de regering nu haar eigen verantwoordelijkheid moet nemen. Dehaene wil morgenochtend al met de regeringspartijen om de tafel gaan zitten om het "globale' plan van de regering voor te bereiden.

    • Wim Brummelman