Hoe vertel ik het de kinderen

Pappa Lubbers kwam ook op ander terrein voor de vraag: hoe vertel ik het de kinderen? Hoe maak ik het parlement, de bevolking en vooral VVD-leider Bolkestein en de stad Amsterdam duidelijk dat de Europese Centrale Bank naar Duitsland gaat en niet naar de Nederlandse hoofdstad? Met dat lastige probleem zat de premier al enige tijd in z'n maag. Iedere politicus in Europa met wat gevoel voor machtsverhoudingen wist dat de bank naar Duitsland zou gaan.

Alleen in Amsterdam en bij de VVD wilde men dat niet voor waar houden. Bolkestein dwong Lubbers er op 14 september in de Tweede Kamer toe openlijk zijn nooit bevestigde kandidatuur voor het presidentschap van de Europese Commissie aan te bieden in ruil voor vestiging van de prestigieuze bank in Amsterdam.

Zeker Lubbers, met zijn contacten in de binnenkamers van vele regeringsleiders in Europa, wist op dat moment al dat Bonn hard zou blijven: de bank naar Duitsland of anders geen bank. Duitsland bepaalt thans grotendeels het monetaire beleid van Europa. Het delen van die capaciteit moest minstens worden gecompenseerd met de centrale bank in een Duitse stad.

Lubbers volgde een tactiek die aanstuurde op de conclusie die hij eind vorige week zelf trok, namelijk dat de Duitsers zoveel power inzetten, dat het een illusie is te denken dat Nederland op de Euro-top komende vrijdag in Brussel nog een kans zou hebben. In de Kamer zei hij woensdagavond “dat het non possumus ("wij kunnen het niet') van de Duitse regering over het verlenen van medewerking aan de vestiging van dat instituut buiten Duitsland in de loop der tijden sterker is geworden”.

De volgende dag riep hij weliswaar op een congres in Münster op de bank niet in een grote lidstaat te vestigen, maar in Nederland, dezelfde dag echter liet hij in Het Parool weten dat de kans op de bank wel erg klein werd. “Het zou jammer voor Nederland zijn, dat (en niet "als', red.) de eerste prioriteit van Nederland niet vervulbaar blijkt.” Een wat kromme Lubbers-zin, maar de boodschap is helder: vergeet het maar. Vrijdagavond viel het doek: hoewel Nederland zijn claim op de bank handhaaft, maakte Lubbers nu duidelijk dat men het straks echt met het Europese Merkenbureau of Europol zal moeten doen. (RM)

    • Rob Meines
    • Derk-Jan Eppink