Oppositieleider Eman blij met akkoord; "Crisiskabinet enige oplossing voor Aruba'

LEIDEN, 23 OKT. Henny Eman, de Arubaanse oppositieleider, kijkt weer vrolijk. Nadat hij bij de verkiezingen van 1989 de regeermacht op zijn eiland was kwijtgeraakt, leek hij lange tijd neerslachtig. Maar na de intensieve gesprekken van de afgelopen week in het Catshuis over de toekomst van Aruba, onder leiding van premier Lubbers, ziet hij de toekomst weer zonniger in.

In spijkerbroek, blauwe trui en sportschoenen, gezeten op een barkruk in het Leidse cafe De Bonte Koe, zijn stamkroeg uit zijn studietijd in de jaren zeventig, vertelt hij opgetogen dat de tegenstellingen met zijn politieke tegenvoeter, de Arubaanse premier Nel Oduber “aanzienlijk zijn verminderd”. “De volgende stap, samenwerking in een coalitie, zal nog de nodige hoofdbrekens kosten, maar het zit erin. Afgesproken is dat zowel Oduber als ik ons met onze mensen gaan beraden. Er moet zeer snel een brede basis voor een nieuw beleid worden gevormd. Om een nieuwe coalitie mogelijk te maken, zouden Oduber en ik eventueel allebei kunnen kiezen voor een rol in het parlement.”

Eman voelde zich vereerd door de uitnodiging van Lubbers, om met Oduber over de toekomst te komen praten. “Vroeger kwamen wij nauwelijks op de agenda van het kabinet in Den Haag voor, maar dat is nu veranderd. We hebben zeer intensief en vertrouwelijk overlegd, in drie sessies. Zonder ambtenaren aan de tafel, die zaten in een zijkamer. Tweemaal in het Catshuis en eenmaal in en Tilburgs restaurant met Hirsch Ballin. Ik heb de grootste bewondering voor de inzet en energie waarmee Lubbers en Hirsch Ballin dit hebben gedaan. In de eindfase ging het in een flitsend tempo, waarbij Hirsch Ballin aantekeningen maakte. Die gaf hij aan zijn ambtenaren en in no time kwamen er telkens nieuwe teksten op tafel.”

Verreweg het belangrijkste punt van overleg betrof de financiele problemen van Aruba, zegt Eman. “Bij de verkiezingen in januari van dit jaar hadden we volgens de regering nog een begrotingsoverschot van twintig miljoen gulden, maar nu staan er rekeningen open voor een totaal van 120 miljoen gulden. Dat is zeer veel, in relatie tot de totale begroting van 450 miljoen. Dat kan zo niet langer, daarvan waren Lubbers en Hirsch Ballin ook overtuigd. Er moet op korte termijn gesaneerd worden, en daarvoor is een veel bredere politieke steun voor de regering nodig. Oduber heeft nu steun van 11 van de 21 parlementsleden. Daarmee kun je geen impopulaire maatregelen uitvoeren. Het is voor een oppositie geen leuk verhaal, maar die ingrepen moeten er komen.”

Volgens Eman is zit het probleem van de Arubaanse begroting niet de inkomstenkant, maar bij de veel te hoge overheidsuitgaven. “Kernpunt is het grote aantal ambtenaren. Voor een deel is de groei te wijten aan politieke patronage, de benoeming van partijmensen tot ambtenaren. Op het totale bestand van 5.900 ambtenaren zullen er tusen de 1.000 en 2.000 moeten afvloeien. Maar gelukkig heeft de private sector op ons eiland ruimte om die mensen op te vangen, want we hebben een tekort aan arbeidskrachten in de bouw en de toeristische sector. Er is al een aanbod van het bedrijfsleven om de overtollige ambtenaren om te scholen.”

Andere maatregelen die Eman in het overleg heeft voorgesteld zijn privatisering van de PTT, de luchthaven en garagebedrijven, die nu nog onder de overheid ressorteren. Ook wil hij een groot overheidsbelang in de luchtvaartmaatschappij Air Aruba afstoten.

Een winstpunt dat de afgelopen week ook werd geboekt, is dat de loden last die Nederland Aruba heeft opgelegd om 36 miljoen gulden per jaar te reserveren voor rente en aflossing van een lening, bestemd voor de voltooiing van hotels, opnieuw zal worden bekeken in gesprekken met minister Kok van financien. “We hebben vastgesteld dat het schandaal van de failliete aannemers die vertrokken zonder aan hun verplichtingen te voldoen, ons veel minder zal deren dan was verwacht. Dat er geen claims uit Italie meer zijn te verwachten op de overheidsgaranties die wij destijds op de financiering van die hotels hadden verleend. De reservering van 36 miljoen, 15 jaar lang, is buiten proporties. Dat bedrag kan veel lager worden.”

Tevreden is Eman ook over de Haagse afspraken die de staatkundige toekomst van Aruba, als land binnen het koninkrijk regelen, en de samenwerking met Nederland voor bestrijding van de criminaliteit. “Daarbij is hulp van Nederland onontbeerlijk.”