Liechtenstein opnieuw ter stembus

De inwoners van Liechtenstein, het op drie na kleinste land van Europa, ingeklemd tussen Oostenrijk en Zwitserland, gaan zondag vor de tweede keer in een jaar naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen. Sinds 1938 wordt de regering gevormd door een coalitie van de rechtse Progressieve-Burgerspartij (FBP), die twaalf zetels in het parlement heeft en de centristische Vaderland Unie (VU), die elf zetels heeft. De resterende twee zetels zijn in handen van een betrekkelijk jonge groepering, de Vrije Lijst (FL).

Aanleiding tot de vervroegde verkiezingen is een ruzie over de persoon van de premier, Markus Büchel, die aan het hoofd staat van een vijfkoppig kabinet. De FBP, waaruit Büchel afkomstig is, beschuldigde hem van gebrek aan samenwerking met de overige leden van het kabinet en vroeg hem daarom af te treden. De aanvaarding van de motie van wantrouwen die daarna volgde, was volstrekt tegen de zin van de vorst, prins Hans-Adam II, die de feitelijke machthebber is. Als de positie van de premier in het geding is, dan moeten de kiezers zich daarover kunnen uitspreken, oordeelde de vorst tot ongenoegen van de partijen, en daarom ontbond hij op 15 september het parlement, ondanks het feit dat dit in de huidige samenstelling pas sinds februari van dit jaar in functie was.

Het was niet de eerste keer dat de vorst een constitutionele crisis dreigde te veroorzaken. Vorig jaar wilde Hans-Adam de regering ontslaan na een ruzie over het tijdstip van een referendum over de Europese Economische Ruimte (EER). De vorst wilde dat het referendum in Liechtenstein gehouden zou worden vóór een soortgelijke volksraadpleging in Zwitserland. Tweeduizend van de 29.000 inwoners van Liechtenstein gingen toen uit protest te straat op. Na twee dagen onderhandelen werd alsnog besloten dat het referendum een week ná het Zwitserse zou worden gehouden. Uiteindelijk stemde een meerderheid van de 14.000 Liechtensteinse kiezers voor toetreding tot de EER, precies zoals de vorst wilde, ondanks het feit dat de Zwitsers een week eerder tegen stemden.

De verwachting is dat de Progressieve-Burgerspartij morgen door het gedoe over premier Büchel, zetels zal verliezen aan de Vaderland Unie, die dan de grootste partij zou worden, en aan de Freie Liste. Vroeg of laat zal de confrontatie tussen partijen en prins opnieuw opspelen, ondanks het feit dat de constitutionele kwestie in de verkiezingscampagne niet direct een rol speelde. De prins heeft van oudsher het laatste woord in kwesties van buitenlands beleid en de partijen zijn van mening dat het niet aangaat dat de prins ook op binnenlands gebied het primaat verwerft.