ELCO

Elco Brinkman. In gesprek met Bibeb, Willem Breedveld, Frank van Empel, Lucas Reijnders, Iteke Weeda, Joop van den Ende, Erik Nordholt, Isa Hoes en Maarten Schakel 160 blz., geïll., Kok Kampen 1993, ƒ 35,00 ISBN 90 242 7452 4

Eigenlijk is Elco Brinkman geen boek maar een museumpje. De bezichtiging van de politicus vangt al aan op de omslag, zittend in een oerhollands decor van hek, weiland en water. Op de 132 foto's die volgen mogen andere grootheden bij Brinkman aanschuiven zoals Hare Majesteit de Koningin, de Amerikaanse president, Harry Mulisch, Janneke, maar ook gewone mensen zoals Lubbers en andere ministers. Het museumstuk is tegelijkertijd suppoost. ""Volgt u mij op de volgende bladzijden?'' noodt Brinkman de lezer in de inleiding.

Het boek, het eerste waarin een Nederlands politicus zich zo persoonlijk aan het volk durft te presenteren, was een idee van uitgever Kok. Die wilde een portret maken van Brinkman in en buiten de politiek. Het moest ook een uitgave worden over de man die aangeeft ""wat naar zijn oordeel nodig is voor de toekomst van Nederland''. Het lijkt wel of Brinkman straks premier wordt.

Zijn pr-adviseur, F. Wester, vond het best, als het boek maar niet saai werd en journalistiek verantwoord bleef. Brinkman zelf zag er een beetje tegenop, ""omdat er in de politiek al zo weinig van je privacy overblijft'', zo zei hij tegen Bibeb van Vrij Nederland. Kennelijk was de afspraak dat Brinkman voor het project schoenendozen vol jeugd-, familie- en andere prenten zou omkeren. De ondertitel "In gesprek met' doet in elk geval onrecht aan de talloze fotografen die Brinkman sinds diens geboorte hebben zien langskomen.

Toch is er dus ook nog tekst. Behalve met Bibeb (Vrij Nederland) en met andere journalisten zoals W. Breedveld (Trouw) en F. van Empel (Elsevier) die het karakter en gedachtengoed van de politicus beschreven, voerde hij gesprekken met onder anderen politiecommissaris Nordholt over veiligheid, Lucas Reijnders over milieu, en media-ster Isa Hoes (Goede Tijden, Slechte Tijden) over jong zijn. ""Brinkman heeft een uitermate fijn afgestelde antenne voor allerlei trends en ontwikkelingen'', schrijft Van Empel niet voor niets.

Gemeenschappelijk kenmerk van de vraaggesprekken is dat ze nauwelijks nieuw licht werpen op de persoon van Brinkman, een kritische toon missen, maar wel een aardig overzicht bieden van het denken en doen van de politicus. Bibeb zet Brinkman vakkundig neer als een man die zich wil ontdoen van zijn "roboteske' imago. Brinkman voelt zich zo "gewoon' dat hij Wim Kok, leider van wat vroeger de politieke partij van de gewone mensen was, durft aan te vallen op vermeend geforceerd gedrag.

Daadkracht, duidelijkheid maar ook ""gevoel voor degenen die aan de kant blijven staan'' zoals Brinkman het formuleert, zijn terugkerende waarden in het denkpatroon van de hoofdpersoon. De gesprekspartners zijn zo gekozen dat ze een perfecte illustratie vormen van wat hij bedoelt. Nordholt verscheurt ""alle rapporten die ik krijg'', en zegt: ""Er zullen sneller beslissingen genomen moeten worden.'' Isa Hoes verbaast zich erover hoe weinig jongeren hoeven terug te doen voor een bijstandsuitkering en noemt verlaging daarvan ""een regelrechte noodzaak''. Nederland is klaar voor Brinkman en Brinkman is klaar voor Nederland, zoveel is duidelijk.