Ruzie tussen medische pretparken

ROTTERDAM, 22 OKT. J.M. (Co) Greep is boos. Op Rotterdam. En op staatssecretaris Simons. De Maastrichtse mover en shaker was net serieus aan de slag om zijn "medische pretpark' Corpus vorm te geven, toen bleek dat Rotterdam al veel verder was met Asklepion, een soortgelijk project.

Corpus en Asklepion claimen dezelfde vader: het rapport "Het Nieuwe Rotterdam' uit 1987 van oud-minister en hoogleraar W. Albeda. Daarin werd onder meer voorgesteld in Rotterdam een nationaal centrum voor de gezondheidszorg te vestigen. In de Verenigde Staten, Engeland en Denemarken bestaan al dergelijke "health education' centra, waar het publiek op speelse wijze kennis kan maken met de werking van het menselijk lichaam. Rotterdam maakte in 1990 enkele ambtenaren vrij om het idee uit te werken. De gemeenteraad beslist binnenkort over een subsidie van twaalf miljoen.

Voor Greep, emeritus hoogleraar in de chirurgie, komt dit als een verrassing. “Drie jaar geleden vertelde Albeda me in een café dat Asklepion in Rotterdam nooit van de grond zou komen. Hij stelde mij voor dan maar zelf een plan te maken.” Albeda, lid van het algemeen bestuur van de stichting Asklepion, verwijt Greep desgevraagd een zeer selectief geheugen. “Ik heb mijn goede vriend Co Greep daar inderdaad in een Maastrichts café over gesproken en uitgelegd dat het vaderland maar ruimte biedt aan één gezondheidscentrum. Ik was toen al betrokken bij Asklepion. Later op de avond heb ik wel gezegd dat hij zijn plannen in Maastricht maar moest doorzetten als het in Rotterdam spaak mocht lopen.”

Hoe het ook zij, dit jaar is Greep naar eigen zeggen serieus aan het "medisch pretpark' Corpus gaan werken. Volgens H. Remmers, verantwoordelijk voor de realisering van Corpus, zijn de plannen al bijna rond: “Corpus kan in 1995 openen. Het kost dertig miljoen gulden. Dat geld komt vrijwel geheel uit het bedrijfsleven. We hebben financiële toezeggingen, maar wilden het nog even low profile houden tot we met uitgewerkte plannen voor de dag konden komen.”

Greep verwijt Rotterdam “leugen en bedrog” omdat de gemeente “in het geniep” doorwerkt aan Asklepion en veinst niet op de hoogte te zijn van de plannen van de ondernemende medicus. Bovendien heeft staatssecretaris Simons (volksgezondheid) via zijn ministerie 1,9 miljoen gulden in het project gepompt als "huwelijksgeschenk' aan Rotterdam, zo meent hij. “Natuurlijk om zijn weg terug als lijsttrekker van de PvdA in Rotterdam te plaveien.” En dat terwijl iedereen weet dat toerisme en Rotterdam niet samengaan, aldus Greep: “Ze kunnen daar niet eens een kermis organiseren”.

De stichting Asklepion denkt daar uiteraard anders over. Volgens C. Wolfs, door de gemeente Rotterdam uitgeleend aan de stichting Asklepion, kan het een gezichtsbepalende attractie worden die jaarlijks 400.000 bezoekers zal trekken. In 1996 zou het al open kunnen gaan.

Asklepion wordt een transparant gebouw met in het midden een reus van dertig meter hoog, die de verbinding vormt tussen drie platforms. In het hoofd van de reus komt een "brain theatre', waar wordt getoond hoe hersenen informatie verwerken. Op het hoogste platform draait het om de zintuigen. Er kan worden gespeeld met muziek, geluidsgolven, geur of licht. Een verdieping lager kunnen bezoekers door een hart lopen, en staat de borstkas, de ademhaling en de bloedsomloop centraal. Een baarmoeder op de eerste verdieping is ingericht als rustruimte. Op de begane grond is alles gericht op het skelet, de conditie en het uiterlijk. “Het moet een mengsel van recreatie en educatie worden, maar absoluut niet belerend. Al staat de gedachte van een gruwelkabinet van ziektes me wel weer aan”, zegt Wolfs.

F. Otten, voormalig vice-president van Philips en voorzitter van het dagelijks bestuur van Asklepion, denkt dat Greep “toch niet de ondersteuning heeft die wij hebben.” Otten kan inderdaad bogen op een bestuur en een commissie van aanbeveling vol kopstukken uit de economische, politieke en medische wereld, waaronder burgemeester A. Peper, commissaris van de koningin S. Patijn en de hoogleraar H. Galjaard.

De Rotterdamse gemeenteraad is evenwel sinds de geflopte viering van 650 jaar Rotterdam in 1990 huiverig voor grootse toeristische initiatieven. Ook de slecht draaiende nieuwe Kunsthal draagt bij aan die terughoudendheid. De raad wil niet het risico nemen dat Rotterdam het project alleen moet trekken. Meer steun heeft Asklepion tot dusver uit Den Haag gekregen, al verwijst Otten het "huwelijksgeschenk van Simons' naar het rijk der fabelen. Otten: “Asklepion kreeg al in 1991 een startsubidie van 400.000 gulden van WVC. Daar kwam één miljoen van het Preventiefonds bij en 400.000 gulden van de federatie van Nederlandse bedrijfsverenigingen.”

Voor realisering van Asklepion moet, naast de twaalf miljoen van Rotterdam, nog eens twaalf miljoen van het rijk en van fondsen en twaalf miljoen van sponsors en leningen worden binnengehaald. Otten: “Maar de eerste stap is dat de gemeente zich aan Asklepion committeert.” Voor twee gezondheidscentra ontbreekt in Nederland het financieel draagvlak, weet ook Otten. Mogelijk is één al te veel.

    • Coen van Zwol