Israel en PLO akkoord over vrijlating Palestijnen

TEL AVIV, 22 okt. Israel en de PLO hebben gisteren in Taba overeenstemming bereikt over het begin van de vrijlating van 9500 Palestijnse gevangenen. Volgende week zal worden begonnen met de vrijlating van enkele honderden Palestijnen.

Tijdens de besprekingen werd overeengekomen dat in eerste instantie zieken, vrouwen, jongeren onder de 18 jaar en mannen boven de 50 jaar op vrije voeten zullen worden gesteld. Tot ontstemming van de Palestijnen legt premier Yitzhak Rabin een verband tussen de voortgang in de onderhandelingen met de PLO over de bestuursautonomie en daarmee verwante veiligheidsproblemen en de vrijlating van de overige gevangenen die geen “Israelische bloed aan hun handen hebben”.

Volgens Nabil Shaath, de leider van de Palestijnse delegatie naar de vredesbesprekingen met Israel, is dit in strijd met eerder gemaakte afspraken. Nu Israel met de PLO onderhandelt is er volgens hem geen enkele reden waarom Israel niet onmiddellijk alle Palestijnen in vrijheid stelt die om politieke redenen worden vastgehouden. Ook staan de Palestijnen erop dat alle gevangenen, onafhankelijk van hun politieke oriëntatie, de Israelische gevangenissen verlaten.

PLO-leider Yasser Arafat heeft er het grootste belang bij ook leden van Palestijnse fracties, Hamas en de Islamitische Jihad, op vrije voeten te krijgen om de weerstand in deze kringen tegen zijn vredespolitiek te verzwakken. Vandaar dat hij graag had gezien dat Israel deze week niet alleen Salim Zrei, de langst in Israel gevangen gehouden Palestijn, had vrijgelaten maar ook sheik Ahmed Yassin, de door Israel ontvoerde leider van Hezbollah in Zuid-Libanon. In Parijs heeft Yasser Arafat overigens de gisteren met Israel in Taba bereikte overeenkomst verwelkomd.

Het nieuws over de vrijlatingen werd gistermiddag overschaduwd door de moordaanslag op de 58-jarige Assad Siftawi, een van de topfiguren van Al-Fatah in de Strook van Gaza. In de nabijheid van zijn 11-jarig zoontje werd hij door twee gemaskerde mannen neergeschoten. Geen enkele Palestijnse organisatie in de Gaza-strook heeft de verantwoordelijkheid voor deze aanslag op zich genomen. Hamas, de Islamitische Jihad en het Democratische volksfront voor de bevrijding van Palestina hebben gisteren pamfletten in de Gaza-strook in omloop gebracht waarin de aanslag op Siftawi scherp wordt veroordeeld. Premier Yitshak Rabin, die kort na de aanslag aan een bezoek begon aan Khan-Yunis, in de Gaza-strook, schreef de moordaanslag toe aan rivaliteit in Al-Fatah.

Eerder werden na de ondertekening van het akkoord tussen Israel en de PLO op 13 september twee vooraanstaande Al-Fatah leden - Mohammed Abu Shabaan en later zijn assistent Maher Kehail - in Gaza vermoord. Assad Siftawi zei toen dat wegens deze moordaanslagen betere samenwerking tussen de Israelische politie en Palestijnen noodzakelijk is. Palestijnse vredesactivisten zijn van mening dat het gezien de reeks moordaanslagen van het allergrootste belang is zo snel mogelijk een Palestijnse politiemacht in de Gaza-strook te laten functioneren.

Assad Siftawi onderhield goede betrekkingen met de Israeliërs en formuleerde al in 1989 een plan voor vredesbesprekingen tussen Israel en de PLO. Wegens zijn optreden als scheidsrechter in geschillen tussen verschillende groeperingen en personen in de Gaza-strook werd Siftawi onlangs door Arafat naar Tunis ontboden, waar de PLO-leider hem te verstaan gaf deze activiteiten te staken. Volgens Arafat bracht hij vooral door het aannemen van geld de goede naam van Al-Fatah in opspraak.

Vanmorgen heeft de Israelische minister van politie Moshe Shahal bekend gemaakt dat volgende week Palstijnse vrouwen en Palestijnse mannen boven de veertig jaar uit de bezette gebieden weer naar Israel kunnen komen voor werk of andere redenen. Ook zullen bepaalde groepen Palestijnen, zoals artsen en gemeenteambtenaren, weer zonder speciale vergunningen tot Jeruzalem worden toegelaten. In maart dit jaar besloot premier Rabin de Palestijnen de toegang tot Israel en Jeruzalem te ontzeggen in reactie op Palestijnse messentrekkerij. In de praktijk werd de afgelopen maanden deze politiek al soepel toegepast en keerden veel Palestijnen naar hun werk in Israel terug.

    • Salomon Bouman