GroenLinks: verrassende keus

DEN HAAG, 22 OKT. Met de benauwde overwinning van het duo Brouwer/Rabbae is GroenLinks een verrassende weg ingeslagen. “Het is een experiment en zeer de vraag of dit de een goede keus is voor GroenLinks”, meent een partijlid met zekere twijfel. Het koppel Brouwer/Rabbae werd pas op het laatste moment geformeerd, toen het concurrerende duo Rosenmöller/Sipkes al op de overwinning leek af te stevenen. Rosenmöller, ex-stakingsleider in de Rotterdamse haven en uit geen enkele GroenLinks-bloedgroep (CPN, PSP of PPR) afkomstig, leek vrij baan te hebben, samen met L. Sipkes, Kamerlid sinds 1990 en voortkomend uit de PSP. Brouwer had moeite een politieke wederhelft te vinden en kwam uiteindelijk met M. Rabbae, directeur van het Nederlands Centrum voor Buitenlanders (NCB).

De campagne tussen de twee koppels begon "lieflijk', zonder echte politieke verschillen, maar werd steeds grimmiger. Tegen Brouwer, die van 1982 tot 1989 de fractie van de CPN in de Tweede Kamer leidde, werd haar "communistische' verleden ingebracht. Ze ligt vooral slecht bij het vroegere PPR-deel van de partij. Brouwer bagatelliseerde echter haar “CPN-verleden” en wees op haar streven om een allochtoon, in de persoon van Rabbae, het hoogst op de lijst van GroenLinks te plaatsen.

Rabbae is in 1966 naar Nederland gevlucht. In zijn geboorteland Marokko werd hij vervolgd wegens acties tegen koning Hassan. In 1982 werd hij directeur van het NCB, hij waagde de overstap naar de politiek. “Er is voldoende talent onder de migranten om mijn positie over te nemen bij de NCB. Ik vind dat migranten politiek actief moeten worden om invloed uit te oefenen op de besluitvorming”, zei hij.

Het duo Rosenmöller/Sipkes raakte echter geïrriteerd door de toon die Brouwer met haar "allochtonen-pleidooi' aansloeg. Brouwer, zo vond Rosenmöller, wierp zich te veel op als pleitbezorger van de migranten. “Nu staat Brouwer op één en Rabbae op twee. Als de multi-culturele samenleving je ernst is, had Rabbae op één moeten staan”, zei hij tijdens een lijsttrekkersdebat.

Brouwer sloeg echter venijnig terug en zei dat GroenLinks met het duo Rosenmöller/Sipkes “niet boven de oppervlakte zal uitkomen”. Ze noemde de keuze voor Rabbae van “een strategische visie” getuigen en vergeleek Rosenmöller met de vroegere VVD-leider Ed Nijpels. “Een politicus die jongeren aanspreekt en scoort op de korte termijn”. Op zijn beurt haalde Rosenmöller weer uit naar Brouwer met de opmerking dat ze “te veel grote woorden zonder concrete inhoud” gebruikt. De ambities van de twee koppels won het van beloftes om een eerlijke campagne te voeren.

De uitslag van het eerste referendum onder de leden van GroenLinks wees uit dat de positie van Brouwer/Rabbae sterker was dan verwacht. In totaal 7.400 leden brachten hun stem uit op een tiental kandidaten. Brouwer/Rabbae konden rekenen op 36 procent, en Rosenmöller/Sipkes op 34 procent. W. de Boer, de fractievoorzitter van Groen Links in de Eerste Kamer, eindigde als derde met achttien procent. Dit segment van de Groen Links-achterban zou uiteindelijk de doorslag geven bij de tweede ronde tussen de twee duo's, maar De Boer gaf geen stemadvies.

Het bleef zo tot het laatst onduidelijk voor wie "De Boer-stemmers' zich zouden uitspreken. Rosenmöller had een sterke kaart, die tegelijk ook een zwakke zou kunnen blijken: hij is nieuw, had geen binding met een vaste PPR-, PSP-, of CPN-deel. “Ik was niet eens lid van PSP, PPR of CPN; ze hebben me gewoon van de straat geplukt en in de Kamer neergezet. Dat is hartstikke goed”, zei hij eerder dit jaar. Maar hij miste daarmee tegelijk een vaste aanhang, terwijl Brouwer mocht rekenen op de oude CPN-achterban. Deze was weliswaar onvoldoende om te winnen, maar door de verbinding met Rabbae zou zij het gevoelige migranten-thema als geheime kaart kunnen gebruiken. GroenLinks als groot voorbeeld voor de rest van politiek Nederland door een allochtoon als duo-lijsttrekker naar voren te schuiven. Die "gidsrol' zou de Groen Links-achterban aanstaan.

Rosenmöller had geen verweer op de "allochtonen-kaart' van Brouwer. Hij verloor nèt en het is de vraag hoe het "gespleten' Groen Links nu verder gaat. De verhouding van Brouwer met Rosenmöller was gespannen - daarom vormden beiden zelf geen duo - en na het venijn moet het "oud zeer' herstellen om tóch een harmonieuze verkiezingscampagne te kunnen voeren.

    • Derk-Jan Eppink