Blootleggen van andermans emoties trekt kijkers

Het programma draagt een pompeuze naam, die na de pompeuze openingsbeelden oprijst uit rode blubber, en is bovendien gesitueerd in een pompeus decor waarvan de diepere bedoeling mij ontgaat.

Maar verder is Vesuvius een ordentelijk discussieprogramma waarin doorgaans op beschaafde toon een redelijk onderbouwd onderwerp wordt behandeld. Omdat het van de IKON is, betreft het veelal thema's met een ethisch aspect. En omdat ook de IKON niet ongevoelig meer is voor de druk van de kijkcijfers, ging het gisteravond, in de eerste uitzending van het nieuwe seizoen, over de verbazingwekkende populariteit van huil-tv - het in shows als All you need is love, Het spijt me en Surprise Show beoefende genre dat individuele intimiteiten uitbuit voor emotioneel effectbejag. De Ster bleek er echter niet in te zijn geslaagd adverteerders te interesseren in een spotje vóór of na de uitzending.

Het begon, in alle redelijkheid, met de korte verklaringen van een aantal mensen die aan zulke programma's hebben meegewerkt. Sommigen keken er met gemengde of zelfs negatieve gevoelens op terug (“je staat er niet bij stil wat er met je gebeurt, ze spelen toch eigenlijk met je”), anderen hadden er een positieve doorbraak in hun privé-leven aan te danken: “Je komt met een probleem, je gooit het eruit en je gaat heel opgelucht weer weg.”

Confronterend werd Vesuvius pas, toen RTL-directeur Bert van der Veer door presentator Cees Grimbergen werd overvallen met een medewerkerscontract dat John de Mol Produkties blijkt te hanteren bij één van de RTL-shows. De deelnemers, zo staat er, geven toestemming tot eindeloze herhaling (waar ook ter wereld) zonder dat ze daarvoor worden betaald. En als ze halverwege de opnamen willen weglopen, worden de produktiekosten op hen verhaald. “Een hard zinnetje”, moest de enigszins in het nauw gebrachte Van der Veer toegeven, waarover hij met zijn toeleverancier De Mol “nog eens goed zal praten”. Maar verderop in de discussie was hij aanzienlijk zelfverzekerder, vooral toen hij de kans kreeg een punt te scoren tegen NCRV-chef Hans Sleeuwenhoek. Per slot van rekening draaide Van der Veer er niet omheen toen hem werd gevraagd waarom hij zulke shows uitzendt: omdat ze veel kijkers trekken. “Daar ga ik verder niet heilig over zitten doen”, aldus de RTL-functionaris nadat Sleeuwenhoek getracht had de beweegredenen van de NCRV in een veel onbaatzuchtiger daglicht te stellen. 's Mans verhaal werd er zelfs bepaald ongeloofwaardig op toen een andere gast onthulde hoe de redactie van het NCRV-programma Op zoek opnamen maakte op een plek waar de toestemming tot filmen was geweigerd.

VPRO-medewerkster Sara Verroen vertelde dat veel mensen aan een overval door een tv-ploeg het onprettige gevoel overhouden dat er in hun privé-leven is gewroet. “Ik denk dat dat niet te voorkomen is”, antwoordde Van der Veer. Natuurlijk wel: door zulke shows niet te maken. Ex-IKON-directeur Wim Koole bood tenslotte troost. “Je zult zien hoe snel het mensen gaat vervelen”, zei hij blij, kennelijk niet beseffend dat de tv-makers bij vervelingsverschijnselen waarschijnlijk éérst zullen proberen nog een stuk verder dan nu in de intimiteit van hun slachtoffers door te dringen. Zij hebben immers de macht van het medium aan hun zijde?