Twijfel over Russische informatie

ROTTERDAM, 21 OKT. Het radioactieve afval dat een Russisch schip begin deze week ten westen van Japan in zee loosde bestaat volgens Greenpeace in Londen uit het koelwater van Russische kernonderzeeërs. De onderzeeërs zouden op een reparatiewerf van de Russische marine bij Vladivostok worden gerepareerd of ontmanteld. Ook Westerse civiele kerncentrales lozen dit soort afval regelmatig op zee.

Volgens een Russische brief van 5 oktober aan het Internationale Atoomenergieagentschap IAEA was het voornemen in totaal 1700 kubieke meter vloeibaar afval met een totale activiteit van 2,18 curie in zee te storten. (Men is niet verder dan 900 m gekomen.) Daarin zouden zich alleen bèta- en gammastralers en geen alfastralers bevinden. Dat betekent dat het afval geen plutonium bevat. Greenpeace wijst erop dat Rusland op de eigen rivieren veel radioactiever afval loost dan het land nu zegt te dumpen bij Japan. Men twijfelt daarom aan de betrouwbaarheid van de Russische informatie.

Kernonderzeeërs zijn gewoonlijk uitgerust met zeer compacte drukwaterreactoren die hoger verrijkt uranium bevatten dan civiele reactoren. De reactoren bezitten twee gescheiden koelcircuits: het water van het primaire circuit, dat langs de splijtstof stroomt, wekt in een stoomgenerator de stoom op die in het secundaire circuit een turbine aandrijft.

Het primaire koelwater is altijd licht radioactief. Het bevat een geringe hoeveelheid splijtingsprodukten (zoals cesium-137) die uit de splijtstofstaven lekken. Bovendien bevat het "activeringsprodukten', zoals kobalt-60, die in de verschillende constructiematerialen gevormd worden. Is voor de regeling van de reactor borium in het koelwater opgelost, dan zal het water ook tritium bevatten dat uit borium ontstaat.

Van tijd tot tijd moet het primaire koelwater worden ververst en ook civiele reactoren lozen daarom regelmatig kleine hoeveelheden laag actief water in zee. De kerncentrale Borssele bracht bij voorbeeld in 1984 ongeveer 0,25 curie in de Schelde.

De London Dumping Convention van 1972, die de lozing van afval vanaf schepen reguleert, staat de dumping van laag actief afval uitdrukkelijk toe. In een latere resolutie is opgeroepen er niettemin van af te zien. De internationale maritieme organisatie IMO in Londen, die het secretariaat voert van de conventie, heeft Rusland om meer informatie gevraagd, maar nog geen reactie ontvangen.