Tv kijken naar films met ondertiteling bevordert leessnelheid

Kinderen die veel televisie kijken gaan op den duur steeds minder en ook slechter boeken lezen. Maar dank zij de Nederlandse gewoonte buitenlandse films te ondertitelen heeft televisie kijken niet alleen een negatief maar ook een positief effect op de leesvaardigheid van kinderen. Televisie kijken bevordert het technisch lezen, het snel omzetten van losse letters tot woorden.

Dit concludeert C. M. Koolstra in zijn proefschift Television and Children's Reading waarop hij op 19 oktober aan de Rijksunversiteit Leiden promoveerde. In zijn onderzoek volgde hij het mediagedrag van duizend kinderen van de basisschool gedurende een periode van drie jaar.

Voor het eerst in deze studie stelt de promovendus het gunstige effect op het technisch lezen vast. ""De vele buitenlandse ondertitelde programma's die kinderen op televisie zien, vereisen dat zij de kort vertoonde ondertitels snel in zich opnemen. Langs deze weg oefenen kinderen het technisch lezen'', aldus Koolstra.

Zoals eerder in buitenlands onderzoek werd vastgesteld gaan kinderen van de basisschool onder invloed van de televisie minder boeken lezen. Koolstra ging voor het eerst na waarom de televisie het lezen vermindert. Het komt doordat bij kinderen die veel televisie kijken, het leesplezier afneemt, zodat zij steeds minder gaan lezen. Ook vermindert de televisie het concentratievermogen dat nodig is voor het lezen van boeken. Veel kijkers krijgen gaandeweg meer moeite het hoofd bij de tekst te houden en houden daarom het lezen van boeken minder lang vol. Het maakt niet uit naar welke typen tv-programma's veel wordt gekeken: zowel het kijken naar amusement als naar drama, informatieve en kinderprogramma's leidt tot een teruggang in het lezen van boeken.

Televisie kijken leidt er op den duur ook toe dat het "begrijpend lezen' (het begrip van de tekst) iets achteruitgaat. Maar het omgekeerde is evenzeer waar: kinderen die over een matige leesvaardigheid beschikken gaan in de loop van de tijd meer tv kijken. Bovendien blijkt dat kinderen met een zwakke leesvaardigheid op den duur steeds minder gaan lezen.

De verschillen in het mediagedrag van goede en zwakke lezers worden zo steeds groter, omdat goede lezers gaandeweg minder tv kijken en meer lezen, terwijl zwakke lezers juist steeds meer tv gaan kijken en boeken steeds vaker ongelezen laten.