Licht vonnis rel Los Angeles

WASHINGTON, 21 OKT. Twee zwarte mannen die tijdens de rassenrellen in Los Angeles vorig jaar april een blanke chauffeur uit zijn vrachtwagen hebben getrokken en voor het leven hebben verminkt, zijn gisteren grotendeels vrijuit gegaan. Een rechtbankjury achtte de zwaarste beschuldiging, poging tot moord, niet bewezen.

Verdachte Henry Watson die werd veroordeeld voor een klein vergrijp, werd meteen op vrije voeten gesteld. De jury kon het niet eens worden over de beschuldiging tegen hem van poging tot moord. Verdachte Damian Williams werd vrijgesproken voor poging tot moord maar hij werd wel veroordeeld voor andere vergrijpen, waaronder het op misdadige wijze onrust stoken en vier overtredingen. Hij zal waarschijnlijk nog enkele jaren in de gevangenis moeten blijven.

Televisiehelikopters volgden hoe hij een zware baksteen op het hoofd van de op de grond liggende vrachtwagenchauffeur, Reginald Denny, wierp, waarbij het bloed rondspatte. Daarna hield hij een vreugdedans. De beelden zijn vaak op de televisie herhaald, net zoals de beelden van de vier agenten die de zwarte arrestant Rodney King met de knuppel mishandelden. De aanvankelijke vrijspraak van die vier agenten leidde tot de rellen, waarbij veel winkels, pakhuizen en bedrijven werden verwoest en tientallen doden vielen. Voor de meeste moorden en mishandelingen bij de rellen zijn geen verdachten gevonden.

De beelden van de mishandelde zwarte arrestant en van de mishandeling van de blanke vrachtwagenchauffeur vormen elkaars spiegelbeeld. Veel zwarten hebben weinig sympathie voor Watson en Williams maar storen zich er aan dat zij en twee andere verdachten meteen in verzekerde bewaring werden gesteld, terwijl de vier agenten op borgtocht vrij waren. Twee van de agenten zijn bij een tweede rechtzaak tot betrekkelijk lichte straffen veroordeeld.

Zwarten herkennen er de ongelijke behandeling in, die hen ten deel valt als ze worden aangehouden door politie-agenten. Zwarten van alle standen worden hard aangepakt door de politie in Los Angeles. Voor blanken bevestigden de aanvallen op de blanke vrachtwagenchauffeur hun diep gewortelde vrees voor misdaad door zwarten, hoewel zwarten daar zelf het vaakst slachtoffer van zijn.

Na de lichte uitspraken gisteren waren blanken en Aziaten in Los Angeles aan de beurt om hun woede te luchten. Het heeft het gevoel van wanorde en anarchie bij hen versterkt. De woede leidde niet tot rassenrellen maar tot boze telefoontjes naar radiotalkshows. “Straks gaan ze die vrachtwagenchauffeur nog veroordelen voor het feit dat hij in de baan stond van de baksteen”, zei een opbeller.

Susan Estrich, hoogleraar aan de University of Southern California, zag in de vrijspraak een teken van politisering van rechtbankjury's. “Het gaat hier om gevallen waar de verdachten de wet niet gehoorzamen en de jury kunnen overtuigen dat ze medelijden moeten krijgen”, zei Estrich. “De jury's krijgen hier de taak van politici. Rassenvraagstukken hebben geen plaats in rechtzaken. Maar jury's moeten zich ermee bezighouden omdat politici het hebben genegeerd.”

De jury die de last van mogelijke rassenrellen op de schouders droeg, heeft veel moeite gehad met het komen tot een beslissing. De beraadslagingen hebben negentien dagen geduurd. Vorige week moest de jury helemaal opnieuw beginnen met de beraadslagingen, nadat twee leden waren vervangen. Eén jurylid haakte af wegens persoonlijke omstandigheden. Een oudere zwarte vrouw kon volgens de voorzitter niet goed meekomen met de beraadslagingen. Tijdens de behandeling die op 28 juli begon, zijn drie andere juryleden vervangen. De jury van gisteren bestond uit vier zwarten, vier latino's, twee blanken en twee Amerikanen van Aziatische afkomst.

De traumatische nasleep van de rellen is nog niet ten einde. Williams moet nog worden veroordeeld voor de geringere vergrijpen die de jury wel bewezen heeft verklaard. Er volgen nog processen tegen twee andere zwarten die bij de aanval op de blanke chauffeur betrokken waren. Twee anderen hebben schuld bekend en zijn veroordeeld tot gevangenisstraffen.

De blanke chauffeur Denny is door zijn hoofdletsel het voorval geheel vergeten. Zijn rechteroog is met een plastic prothese in de oogkas gehecht. Hij wil het de veroordeelde mannen vergeven, als ze maar hun excuses maken. Tegen de stad Los Angeles heeft hij een schadevergoedingsprocedure aangespannen wegens onvoldoende politiebewaking.