Heropname manisch-depressieven vaak te vermijden

Kortdurende groepstherapie in combinatie met lithiumbehandeling kan heropname van manisch-depressieven in een inrichting voorkomen. Zonder groepstherapie blijkt meer dan de helft van de patiënten de lithiumbehandeling na verloop van tijd uit eigen beweging te staken. De kans op terugkeer van de aandoening is 80 procent. Dat blijkt uit het onderzoek waarop zenuwarts drs. E.M. van Gent vandaag in Utrecht promoveert.

Ongeveer een procent van de bevolking is manisch-depressief. Deze mensen hebben te maken met extreme stemmingswisselingen, van opgewonden en vrolijk tot somber en apatisch. In de depressieve fase is er grote kans op zelfdoding, in de manische fase kan het gedrag tot financiële en sociale problemen leiden. Meestal worden deze mensen behandeld met lithiumzout, dat voorkomt dat de patiënt weer in een extreme stemming terechtkomt. De meeste patiënten met een goede langdurige lithiumbehandeling kunnen een vrijwel normaal leven leiden, met werk en een gezin.

Het probleem bij de behandeling van manisch-depressieven is, dat meer dan de helft van de patiënten op een gegeven moment met de lithiumpillen stopt. Ze voelen zich dan zo goed, dat ze menen de pillen niet meer nodig te hebben. Bovendien zegt de omgeving ""dat het slecht is om je hele leven van pillen afhankelijk te zijn.'' Bovendien zijn sommigen bang voor bijwerkingen of hebben daar last van, zoals geheugenstoornissen en concentratieproblemen. Volgens promovendus Van Gent moeten manisch-depressieven die al eens opgenomen zijn geweest, niet meer stoppen met de lithiumbehandeling. Ze zullen hun hele leven lang pillen moeten blijven slikken, net zoals bijvoorbeeld mensen met een te hoge bloeddruk.

Een kortdurende groepstherapie geeft deze patiënten volgens Van Gent net dat steuntje in de rug dat nodig is om de lithiumbehandeling vol te houden. Hierdoor daalt het aantal heropnames met 70 procent. Bovendien blijkt de groepstherapie het zelfvertrouwen en de stemming der patiënt te verbeteren, door er met anderen over te praten zien ze beter in dat hun toestand niet uniek is. Ze leren inzien dat hun toestand ongeneeslijk is, dat ze ermee moeten leren leven en dat ze de medicijnen voor de rest van hun leven moeten blijven slikken. Als ze durven erkennen dat ze baat hebben bij de pillen wordt de neiging om ermee te stoppen minder.

Volgens Van Gent worden op dit moment nog teveel manisch-depressieven door hun huisarts uitsluitend met lithiumpillen behandeld. Deze behandeling zou aangevuld moeten worden met ambulante groepstherapie onder leiding van een psychiater, bijvoorbeeld op de psychiatrische afdeling van een ziekenhuis. De kosten daarvan worden ruimschoots "terugverdiend' doordat er veel minder heropnames noodzakelijk zullen zijn.

Voorts onderzocht de promovendus of het voeren van gesprekken met patiënt-plus-partner hun onderlinge relatie kan verbeteren en echtscheiding kan helpen voorkomen. Hoewel beide partijen zich tevreden toonden over deze aanpak en de kennis bij de partner over de ziekte toenam, kon een effect daarvan op de relatie niet worden aangetoond.