Oefening met F16's bedreigt 100.000 vogels

LEEUWARDEN, 20 OKT. De Waddenvereniging vraagt Defensie met klem af te zien van een grote oefening met F16's boven het Waddengebied, waarbij op 150 meter hoogte over grote vogelpopulaties op het Balgzand wordt gevlogen. Op deze zandplaat tussen Den Helder en Den Oever zoeken elk najaar ruim 100.000 trekvogels rust en voedsel.

De Landelijke Vereniging tot Behoud van de Waddenzee heeft minister Ter Beek van defensie in een telegram persoonlijk verantwoordelijk gesteld voor de verstoring van de vogels. “Het Balgzand is een natuurgebied dat onder allerlei beschermingsmaatregelen valt, zoals de Europese vogelrichtlijn. Maar Defensie schijnt onder en boven de wet te vallen”, aldus woordvoerder L. Boerema van de Waddenvereniging.

De oefening duurt tot volgende week. Er worden schijnaanvallen uitgevoerd op de marinehaven van Den Helder. De trekvogels kunnen door de extreem laag overvliegende vliegtuigen verjaagd worden en als gevolg daarvan te zwak zijn om de overtocht naar Afrika te maken. Uit tellingen blijkt dat er onder meer 7500 kanoeten, 31.000 bonte strandlopers, 5000 zwarte ruiters, 5000 wulpen en 11.388 bergeenden op het Balgzand rusten.

Volgens bioloog drs. T. Piersma van het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ), die vorig jaar op Texel onderzoek deed naar het effect van vliegoefeningen op kanoetsteltlopers, is de kans dat de trekvogels met te weinig reserves vertrekken reëel. “Vogels reageren heel geagiteerd op het lawaai van vliegtuigen.”

De Waddenvereniging probeert via een kort geding de oefening tegen te houden. Boerema veronderstelt dat er met de oefening wordt afgeweken van normale vliegroutes en eist inzage in het ontheffingsbesluit op grond van het luchtverkeersreglement en de regeling vlieghoogten militaire luchtvaartuigen.

Volgens Boerema zijn de vliegoefeningen met F16-straaljagers ook nog eens riskant voor de piloten van de toestellen. “Het gevaar bestaat dat vogels die verschrikt opvliegen in de motoren van de vliegtuigen terechtkomen. Dan is het snel einde oefening.” Volgens een woordvoerder van de Koninklijke Luchtmacht zal er niet gevlogen worden als er sprake is van grote concentraties vogels. “Als er grote concentraties vogels zijn waar te nemen op onze radars passen we wel op om er doorheen te vliegen. Dan gaat er een vogelwaarschuwing uit voor de vliegeniers, waarna ze op een hoogte van 2000 voet (ongeveer 660 meter red.) gaan zitten.”

Volgens de woordvoerder valt het met de verstoring wel mee. “Er wordt op een dagdeel maar 10 á 15 minuten gevlogen.” Hij stelt verder dat er geen speciale ontheffing nodig is om op een hoogte van 150 meter te vliegen in het gebied.