Nota Industriebond wekt woede leden

ROTTERDAM, 20 OKT. De koffiejuffrouw kan het tempo vanavond nauwelijks bijbenen. En vorige week nog zei men bij de Industriebond FNV in Dordrecht drie leden te verwachten; de gebruikelijke opkomst op een vergadering. Maar nu is de parkeerplaats vol en zijn nagenoeg alle stoelen bezet. Want de leden zijn boos op hun eigen bond. Inleveren van koopkracht, werken op zaterdag, sancties op ziek zijn ... is de industriebond gèk geworden?

Twee weken geleden presenteerde voorzitter Bé van der Weg de concept-nota met arbeidsvoorwaarden voor 1994 en komende jaren. De boodschap luidde: werk voor inkomen. De bond beperking zijn looneis tot het niveau van de prijscompensatie (2,5 procent). Zijn de werkgevers bereid tot goede afspraken over werkgelegenheid, dan neemt de industriebond genoegen met minder. Andere heilige huisjes gingen ook omver; flexibele arbeidstijden werden bespreekbaar, evenals het inleveren van geld en/of vrije tijd bij ziekte.

Van der Weg reisde maandag naar Dordrecht om zijn opstandige leden toe te spreken. De reacties van de werkgevers en de overheid op de concept-nota waren hartverwarmend, maar onder de eigen achterban is beroering ontstaan. “We leveren geen cent meer in”, zegt kaderlid Ronald Coenraad. “Vanaf 1987 is de koopkracht met ruim twintig procent gedaald. Die cijfers heb ik niet van mezelf. Maar denken ze soms dat de leden geen kranten lezen?”

De indruk is ontstaan dat het bestuur van de industriebond te ver voor de muziek uitloopt. En dan gaat het orkest vals spelen, zegt men in het district Dordrecht. De kaderleden - die de nota in de bedrijven moeten presenteren - staan voor een moeilijke klus. “Bij Van der Giessen werken 600 jongens van de gestampte pot. Met een dergelijk arbeidsvoorwaardenpakket lopen wij het risico dat ze ons met een stuk ijzer achterna zitten.”

Coenraad en zijn collega's van scheepsbouwer Van der Giessen de Noord hebben opgeroepen de concept-nota af te keuren. De werknemers van autobedrijf NedCar hebben het voorbeeld inmiddels gevolgd. Bé van der Weg erkent dat een afwijzing een forse streep door de rekening zou betekenen.

“De nota kent te veel open einden”, roept kaderlid Aad van 't Hof. “We gaan niet op voorhand inleveren als daar geen werkgelegenheid tegenover staat. Dan weet ik het resultaat wel: nul komma nul.” Als het aan Van 't Hof en zijn medestanders ligt, stelt de vakbond een looneis van ten minste vijf procent, verdwijnen de negatieve prikkels bij ziekte en is van flexibel werken geen sprake.

Op een andere ledenvergadering, gisteren bij constructiebedrijf Hollandia Kloos in Krimpen aan de IJssel, heerst vooral onvrede over sancties bij het ziekteverzuim. Twee jaar geleden legden de werknemers het werk neer om deze "negatieve prikkels' tegen te houden. Dat het bondsbestuur dit onderwerp nu bespreekbaar wil maken, kunnen ze moeilijk verkroppen. Bovendien, helpen zulke straffen wel? Kaderlid Johan Houtman: “Als een werknemer vrije tijd moet inleveren, meldt hij zich toch langer ziek. Pakt Hollandia vijf dagen af, dan maken die gasten Hollandia gewoon tien dagen lichter.”

Kunnen de militante districten rond Rotterdam hun wil aan de rest van Nederland opleggen? In Veenendaal schuift op dinsdagavond de secretaris de bril op zijn neus. “Geachte aanwezigen”, zegt hij formeel. “We zijn vanavond bijeen om de arbeidsvoorwaardennota van de industriebond over 1994 en komende jaren te bespreken.” Het enige aanwezige lid roert luidruchtig in zijn kopje. De overige 759 Veenendaalse leden hebben het laten afweten.

Voorzitter Rob van Dijk van de afdeling Veenendaal is tevreden als hij volgend jaar de huidige collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) kan behouden. Met een loonsverhoging van één procent is hij gelukkig, maar diep in zijn hart houdt hij al rekening met een bevriezing van de lonen. De sancties bij ziekte mogen blijven (“we moeten iets flinkser worden”) en over flexibilisering van de arbeid wordt nauwelijks gesproken. Alleen het onderzoek naar een flexibele Vut roept bij de 54-jarige aanwezige liftmonteur bezwaren op.

In Dordrecht had bondsvoorzitter Bé van der Weg er al op gewezen: “Niet alleen de leden in Dordrecht beslissen hoe de arbeidsvoorwaardennota eruit ziet.” Hij heeft zijn hoop waarschijnlijk op afdelingen als Veenendaal gevestigd.