Japan: Rusland moet lozing kernafval staken

TOKIO, 20 OKT. Als Rusland doorgaat met lozen van atoomafval in de Zee van Japan, zet het de pas verbeterde betrekkingen met Japan ernstig op het spel, zo heeft vandaag de Japanse regering Moskou gewaarschuwd.

Tokio heeft Moskou onder druk gezet onmiddellijk te stoppen met verdere lozingen van radioactief afval in de Zee van Japan. In de haven van Valdivostok ligt een konvooi gereed met 800 kubieke meter vloeibaar atoomafval, dat mogelijk zonder enige afscherming rechtstreeks in zee zal worden gespoten. Het Russise ministerie van milieu sloot vandaag niet uit dat de schepen in de haven zullen blijven en dat de lozingen inderdaad worden opgeschort, maar eerder had dat het Russische ministerie aan de regering van Zuid-Korea laten weten dat het pas na 15 november zal stoppen met de lozingen.

Zondag was een eerste lading in zee gedumpt. In een telefonisch gesprek vandaag heeft minister Tsutomu Hata van buitenlandse zaken zijn Russische collega Andrei Kozyrev duidelijk gemaakt dat Rusland bezig is de verbeterde betrekkingen tussen beide landen grote schade toe te brengen.

Minister Kozyrev zou Hata hebben beloofd president Boris Jeltsin van de Japanse eis op de hoogte te brengen. Tijdens zijn staatsbezoek een week geleden aan Japan verklaarde Jeltsin nog de Japanse bezorgdheid over de dumping te delen.

De ambassadeur zei dat beide landen een conflict moesten vermijden en samenwerken bij het vinden van een technische oplossing voor het atoomafval. Rusland wenst er zelf ook mee te stoppen, maar kan het niet omdat het geen scheepsruimte meer heeft om het afval te bewaren en dumping in zijn territoriale wateren verbiedt. Bovendien dreigen de verouderde schepen waarin het afval ligt opgeslagen te gaan lekken, zo halen Japanse correspondenten in Moskou Russische militaire bronnen aan.

Ook Seoul heeft krachtig geprotesteerd tegen de Russische lozingen. De Verenigde Staten betuigden gisteren bijval aan hun twee Aziatische bondgenoten door Rusland op te roepen het bestaande moratorium op het lozen van kernafval te eerbiedigen.

Het hoofd van het Internationale Atoom- en Energieagentschap in Wenen, Hans Blix, op bezoek in Tokio, zei gisteren dat Japan samen met Rusland een goede opslagmethode moest verzinnen in plaats van alleen maar te protesteren. Hij noemde het Japanse protest begrijpelijk, maar volgens hem had het afval een te lage radioactiviteit om gevaar op te leveren voor mensen. Ook Rusland zegt dat het om afval van lage radioactiviteit gaat, dat nog valt binnen de grenzen die het IAEA toelaatbaar acht. “De dumping is niets nieuws, Rusland deed het eerder”, aldus Blix, die eraan toevoegde dat Rusland de lozing netjes van tevoren had gemeld bij zijn organisatie.

Hij verwees naar de Conventie van Londen. Deze conventie heeft in 1985 dumping van alle radioactief afval verboden, een moratorium dat Rusland zegt te eerbiedigen. “Deze Conventie moet een standpunt innemen”, aldus Blix, suggererend dat Tokio bij hem aan het verkeerde adres is. Volgende maand komt de Conventie weer bijeen.

De internationale milieuorganisatie Greenpeace, die afgelopen weekeinde de dumping op het spoor kwam en Tokio waarschuwde, beschuldigde gisteren het IAEA van nalatigheid door Japan en andere betrokkken landen niet van te voren te waarschuwen, hoewel het IAEA op de hoogte was.

    • Paul Friese