Een "witwasser' in een filiaal van de ING-bank

PAG.7 HOOFDARTIKEL

AMSTERDAM, 20 OKT. Jaarlijks wordt er in Nederland tien miljard gulden aan crimineel geld omgezet, zo hebben justitiële onderzoekers enkele jaren geleden al becijferd. De plastic tassen met vele miljoenen aan bankbiljetten die de politie maandag uit Amsterdamse wisselkantoren haalde, behoeven in dat licht nauwelijks verbazing te wekken. Wel blijkt uit justitieel onderzoek de afgelopen maanden steeds concreter dat de academische becijferingen niet overdreven waren.

Vorige maand bleek al uit onderzoek van de Amsterdamse politie naar een hasjbende - operatie Golfslag - dat niet alleen wisselkantoren maar ook de respectabele banken worden gebruikt bij het wisselen van verdacht geld. De 45-jarige medewerker A. van de ING-bank in Amsterdam-Zuidoost werkte volgens justitie als "witwasser' voor de criminele bende.

Bankmedewerker A.A. werd 13 september in zijn woning in Slotervaart gearresteerd. Volgens zijn advocaat, mr. M.L. Daniëls-Vetter, is A. echter niet als enige verantwoordelijk voor het witwassen. Ook officier van justitie mr. A. van Cappelle noemt het "vreemd' dat een baliemedewerker van een kleine vestiging jarenlang enorme bedragen kan wisselen voor een criminele organisatie, zonder dat het zijn superieuren opvalt. “Er is daar in die hoek van Amsterdam toch niet zoveel toerisme dat er dagelijks grote hoeveelheden buitenlandse valuta worden gewisseld.”

“Hij zat alleen maar achter de balie”, zegt zijn advocate. “Voor het wisselen van geld heeft hij altijd toestemming gevraagd en gekregen.” Het is volgens haar onmogelijk dat alleen haar cliënt op de hoogte was van het witwassen. “Dat gaat allemaal heel officieel. Die mensen bellen eerst op tegen welke koers gewisseld kan worden. Als ze dan bij de bank komen, moeten ze naar de bewaking waar ze een badge krijgen. Dan moet het geld geteld worden. Daar zijn altijd meer mensen hoger uit de hiëarchie bij.”

Volgens haar kwamen er regelmatig mannen met sporttassen naar de ING bank met daarin soms voor zes ton aan buitenlandse valuta. In de periode '89-'91 zijn er volgens de advocaat op deze manier tientallen miljoenen guldens witgewassen.

Een woordvoerder van de ING-bank in Amsterdam-ZuidOost ontkent dat zijn bank betrokken is bij het witwassen van geld verkregen uit criminele activiteiten. Volgens de woordvoerder heeft A. voor zijn criminele activiteiten niet de interne kanalen van de bank gebruikt, maar heeft hij zijn "algemene financiële kennis' ter beschikking gesteld aan de bende. De woordvoerder meldt dat de bank in november 1990 is gestopt met het wisselen van grote bedragen door particulieren. Wel bleef het mogelijk dat bedrijven grote bedragen wisselden, “maar hiervoor is volgens een schriftelijke regeling sinds 1991 een legitimatie vereist”, aldus de woordvoerder.

Op het moment van zijn arrestatie was de medewerker inmiddels werkzaam op de afdeling buitenlandse valuta waar hij gespecialiseerd was in het ontdekken van vals geld. Polet: “Uit hoofde van zijn functie beschikt deze man natuurlijk over veel kennis en ervaring.”

Volgens de Amsterdamse officier van justitie Van Capelle, die de vordering tot het gerechtelijk vooronderzoek heeft getekend, is dit “een te beperkte weergave van de feiten'. De man wordt er wel degelijk van verdacht via de ING te hebben witgewassen.

Pag.3: Twijfel over interne controle bij ING-bank

Volgens de Amsterdamse officier van justitie Van Capelle, die de vordering tot het gerechtelijk vooronderzoek heeft getekend, is dit “een te beperkte weergave van de feiten'. De man wordt er wel degelijk van verdacht via de ING te hebben witgewassen.

Het openbaar ministerie heeft echter geen aanwijzingen dat de bank op de hoogte was van de financiële transacties van zijn medewerker. “Er zijn geen aanwijzingen dat de bank witwaspraktijken heeft gedoogd of mede heeft georganiseerd”, aldus Van Capelle. De ING is volgens justitie dan ook niet strafrechtelijk aansprakelijk, omdat de bank zich niet bewust was als voertuig te zijn gebruikt voor de malafide praktijken van de medewerker. “Maar je kunt je natuurlijk wel afvragen hoe het zit met de interne controle bij zo'n bank.”

Volgens welingelichte bronnen binnen de bank heeft de ING geen geschreven richtlijnen of een geschreven interne reglement waarin staat hoe werknemers dienen te handelen als zij grote bedragen onder ogen krijgen. Ze hoeven het niet schriftelijk te melden aan hun kantoordirecteuren en er is ook geen maximum bedrag aangegeven waarboven baliemedewerkers stappen zouden moeten ondernemen.

De nieuwe wet Melding Ongebruikelijke Transacties (MOT) die begin volgend jaar in werking zal treden, schrijft voor dat banken en geldinstellingen voor elke wisseltransactie boven de 25.000 gulden een identificatie eisen, en dat vervolgens melden bij de Crimininele Recherche en Informatie dienst (CRI) in Den Haag. Volgens een woordvoerder van De Nederlandsche Bank houden de banken zich nu al vrijwillig aan deze meldingsplicht.

Volgens de woordvoerder van de bank werkt de ING “van harte mee” aan de nieuwe regeling. Hij kon evenwel echter niet zeggen hoe vaak er reeds meldingen aan de recherche zijn gedaan. Bronnen binnen de bank zeggen twijfels te hebben over een stringente aanpak. Volgens hen zijn sinds juni verleden jaar uitsluitend mondeling instructies gegeven dat er met grote bedragen buitenlands geld "voorzichtig moet worden omgegaan'. De baliemedewerker had dus niet de plcht de transacties van de drugsbende te melden aan zijn superieuren.

Een collega van A., die anoniem wenst te blijven, gaf te kennen dat sinds diensarrestatie het witwassen bij de bank een heikel onderwerp is. Die collega beweert dat er op het kantoor in Zuidoost in het verleden voor tientallen miljoenen guldens werden gewisseld. “Natuurlijk, dat wist toch iedereen.” Nadat in de krant had gestaan dat een bank uit Amsterdam Zuidoost betrokken was bij het witwassen van drugsgelden, was volgens haar “de pleuris op het kantoor uitgebroken”. Alle medewerkers zou een zwijgplicht opgelegd zijn. “We mogen het in de kantine niet eens over A. of over witwassen hebben. De schrik zit er bij iedereen goed in. Niemand wil zijn baan verliezen.” De ING-woordvoerder ontkent dat er sprake is van een een zwijgplicht.