VS bevriezen tegoeden Haïti, Clinton sluit gebruik geweld niet uit

WASHINGTON, 19 OKT. President Clinton heeft gisteren de Amerikaanse bankrekeningen en eigendommen van hoge Haïtiaanse militairen en politie-officieren bevroren. Volgens een Amerikaanse hoge functionaris gaat het om flinke bedragen, die aan veertig tot vijftig Haïtianen toebehoren.

Afgelopen nacht is het embargo tegen Haïti ingegaan. Clinton heeft zes patrouillerende Amerikaanse oorlogsschepen bevel gegeven om dichterbij de Haïtiaanse kust te komen. “Wat ik vandaag wil doen, is het aanmoedigen van premier Malval en de dappere mensen in zijn regering en het goede volk van Haïti, dat uiteindelijk democratie wil en wordt overheerst door kerels in de stad met vuurwapens”, zei president Clinton gisteren.

De president sloot het gebruik van geweld niet uit. “Ik denk dat het een fout van mij zou zijn om te bespreken wat voor stappen wel of niet zullen worden genomen”, zei hij. Daarbij herinnerde hij aan de duizenden Amerikanen en Haïtianen met dubbele nationaliteit die nu in Haïti verblijven. De Amerikaanse onderminister voor interamerikaanse zaken, Alexander Watson, wilde tijdens een briefing voor de Senaat niet ingaan op de mogelijkheid tot militaire interventie in Haïti. Wel zei hij dat Amerika - indien nodig - snel, gemakkelijk en zonder het verlies van veel Amerikaanse levens militair zou kunnen ingrijpen.

Clinton protesteerde gisteren tegen de plannen van de leider van de Republikeinse oppositie, senator Robert Dole en van andere Senatoren, om de mogelijkheid tot het sturen van troepen naar Haïti, Bosnië of naar internationale operaties elders aan banden te leggen. Dole zegt dat hij genoeg stemmen heeft voor een amendement op de begroting, waarbij Clinton voor operaties in Haïti of in Bosnië goedkeuring moet vragen van het Congres.

Volgens Clinton is dit in strijd met de bevoegdheden die de Amerikaanse Grondwet toekent aan de president. “Ik ben fundamenteel tegen amendementen die ten onrechte mijn capaciteit beperken om mijn constitutionele plichten te vervullen”, zei hij. Volgens hem komen de manoeuvres in het Congres voort uit het algemeen levende gevoel dat de Amerikaanse troepen geen gevaar mogen lopen als de nationale veiligheid niet direct wordt bedreigd.

In een brief aan de Democratische en Republikeinse leiders in de Senaat schreef hij dat een dergelijk amendement “het vertrouwen van onze bondgenoten in de Verenigde Staten” aantast. “De Amerikaanse tegenstanders en bondgenoten moeten zeker kunnen weten dat de Verenigde Staten op doorslaggevende wijze kunnen reageren om de levens van Amerikanen te beschermen en om in crises die Amerikaanse belangen bedreigen op te treden”, schreef Clinton.

In Haïti zou een dergelijk amendement “groen licht geven aan de Haïtiaanse militaire leiding en de politie-autoriteiten voor hun keiharde pogingen om de terugkeer van de democratie te voorkomen”, aldus Clinton. Hij waarschuwde ook dat bij het falen van de democratie in Haïti de stroom bootvluchtelingen naar de Verenigde Staten weer op gang zal komen. Dole wil wel met Clinton onderhandelen over een compromisamendement.

Volgens een tweede amendement op de defensiebegroting moet Clinton ook goedkeuring vragen van het Congres, als Amerikaanse troepen deelnemen aan operaties van de Verenigde Naties of van de Navo, waarbij niet-Amerikaanse commandanten het bevel voeren. Volgens Clinton ondergraaft dit amendement de mogelijkheid om met andere landen militair samen te werken. “Het kan leiden tot een alles-of-niets-benadering, waarbij de Verenigde Staten de hele last van een conflict moeten dragen zelfs wanneer de multinationale benadering het meest effectief zou zijn, bezien vanuit militaire planning, lastenverdeling en andere Amerikaanse belangen”, aldus Clinton.