Nee, Afrikanen zijn niet dom. Neem nu de pyramides!

AMSTERDAM, 19 OKT. Megisa steekt haar duim in haar mond terwijl Aïsha de laatste eend uit beeld schiet. Dan wordt het laserpistool opgeborgen en gaat de cassette van Super Mario Bros terug in de doos, want nu is het tijd voor speelgoed dat aansluit “bij de belevingswereld van het zwarte kind.”

De moeder van de Surinaamse tweelingzusjes Megisa en Aïsha (bijna 7), Riana Esseboom, heeft zes vriendinnen en een vriend te gast om de presentatie bij te wonen van "Heritage of Royalty'. Dit Amerikaanse minibedrijfje maakt sinds begin dit jaar produkten die de eerste beginselen van taal en rekenen bijbrengen en tegelijk “een gevoel van trots en cultureel bewustzijn in Afro-Amerikaanse kinderen” stimuleren.

Annet Vick en Angie Pearson, de twee zakenlieden, hebben de huiskamer in Gaasperdam opgetuigd met zes bonte, vilten wandkleden. Op elk ervan staat prominent het silhouet van Afrika met daaromheen verschillende thema's: het alfabet, normen en waarden, de maanden van het jaar en de seizoenen, cijfers of waarschuwingen tegen kinderlokkers. Er is een vilten alfabet met poppetjes die de letters betekenis geven: A is voor Afrika, B voor banaan, M voor man en I voor I am somebody, want het is natuurlijk een Engelstalig alfabet.

Bewustwording, zo blijkt al uit de letter I, is het doel van Heritage of Royalty en in de Verenigde Staten is dat voor zwarte kinderen hard nodig, volgens Vick. Iedereen loopt er te koop met zijn afkomst, zegt ze. Alleen donkere Amerikanen hebben geen land waarnaar ze kunnen verwijzen en waar ze trots op kunnen zijn, volgens Vick: “Zwart is geen land.” En dus hebben zwarten in de VS bedacht dat ze African-Americans willen heten.

Het gaat er dan om dat er positieve dingen over Afrika worden gezegd. Nee, zegt Vick tegen de kinderen, het continent is niet arm, want er zit goud, diamant en platina in de grond. Nee, het volk is niet slap, want kijk maar naar de Nubiërs van vroeger, dat waren enorm gespierde mannen. En nee, Afrika is ook niet dom, want wie heeft de piramides gebouwd? De zwarte architecten van de Afro-Egyptenaren.

Kleurbewust "recyclen' de twee vrouwen bij de vervaardiging van hun kleden "zwarte dollars' - alle grondstoffen betrekken ze van Afro-Amerikaanse handelaren. Want mensen uit andere culturen doen het ook zo; joden, zegt Vick, gaan naar een joodse dokter, Italianen kopen kleren in een Italiaanse winkel. Alleen de zwarte Amerikanen doen dat niet, die nemen ook een joodse dokter en zo gaat er niemand naar de zwarte doktoren. “Ik ben geen racist”, slist Vick zachtjes. “I am pro my culture.”

De vrienden van Esseboom knikken zwijgend. De Pan-Afrikaanse wind die uit de VS waait heeft nog niet veel beroering gebracht in Europa. Maureen Kotzebue is niet van plan 45, 60 of 70 zwarte dollars te recyclen voor wandkleden. Het geïllustreerde alfabet vindt ze nog wel leuk, maar zo Afrikaans-bewust is ze niet en dan zijn de kleden tamelijk duur. Ze is gewoon een Surinaamse in Nederland.

Dat er niks verkocht wordt, is niet erg. Het ging vanavond om de kennismaking, zegt Esseboom als ze de zusjes naar bed heeft gedragen. “Het begint te leven in de Surinaamse gemeenschap.” Esseboom zit in het bestuur van de Afro-Europese vrouwenorganisatie Sophiedela, die Heritage of Royalty heeft uitgenodigd. Zij noemt zichzelf een Afro-Surinaamse, om zich te onderscheiden van de hindoestaanse en javaanse Surinamers. “Want wat betekent Creool? Ik ken geen land dat zo heet.”

    • Bas Blokker