Hermans als figuurzager

WFH-verzamelkrant jrg.2nr.8. 28 blz.ƒ10. C.J.Aarts, Postbus 11671, 1001 GR Amsterdam

W.F.Hermans' kritische bewonderaar Bob Polak was vorige week in het nieuws met de rechtszaak die de schrijver tegen hem aangespannen heeft. Inzet is de publikatie van twee boekjes onder Hermans' naam, Lebensraum en Pang, waarin Polak allerhande citaten van Hermans herschikte en aanvulde met eigen commentaar. Volgende week dinsdag doet de rechtbank uitspraak over de eis tot schadevergoeding van Hermans: een bedrag van vijftigduizend gulden. In het laatste nummer van de driemaandelijkse WFH-verzamelkrant staat onder het kopje "Pang! Pang! Pang!' vermeld dat Polak aan Hermans de somma van één gulden heeft aangeboden.

De WFH-verzamelkrant heeft veel van een Privé voor literair geschoolden. Kleinigheden en vooral eigenaardigheden worden breed uitgemeten. In het laatste nummer speciaal Hermans' gevoeligheid op het gebied van foto's en andere portretten. Kopij betreft het borduurpatroon van het hoofd van Hermans uit Kwadraats Groot Literair Lees Kijk Knutsel en Doe Vakantie Boek, de door de schrijver afgekeurde want vrolijke fotoportretten die Jutka Rona heeft gemaakt, en het schilderij dat Erik van Straten maakte bij de 65-ste verjaardag van de auteur in 1986. Van Straten doet hier uit de doeken hoe Hermans, die zelf de schilder - de zoon van een vriend - uitkoos, aanvankelijk blij was met zijn portret maar er inmiddels niets meer van wil weten. Van Straten: “Ik heb hem expres een beetje van onderen af geschilderd omdat hij dan echt een beetje dominerend op je neerkijkt, terwijl het in feite maar een klein mannetje is.” Hermans, die volgens de WHF-verzamelkrant vroeger op school om zijn houterigheid "Stijve Jezus' werd genoemd, is ontevreden over zijn rechterarm op het schilderij, die stram en log naar beneden hangt. Op een bij zijn zeventigste verjaardag te maken prentbriefkaart van het schilderij wilde Hermans de arm er niet op hebben, Van Straten betitelt dat als "grote minachting voor het kunstenaarschap van de maker'.

Vader Hans van Straten liet in dit nummer een oude ansicht afdrukken van een huis dat voorkomt in het Boekenweekgeschenk In de mist van het schimmenrijk. Het is echter niet dat huis, en ook een ander huis dat Van Straten voor ogen heeft kan niet dat van Hermans zijn. Enfin.

Elders staat het tweede deel van de herinneringen van buurjongen Aart Nugteren aan de familie Hermans in oorlogstijd - “Ik weet niet wat Wim in de oorlog zoal deed of met wie hij toen contact had.” Of: “Die lamp op de foto zou door Wim als jongen zijn gefiguurzaagd.”

Tenslotte antwoord van een verwoede WFH-verzamelaar op de vraag "Als u nu moest kiezen tussen het bijwonen van de begrafenis van Hermans of die van Prince, welke zou het dan worden?': “Moeilijke keus, maar ik denk toch dat ik naar Prince zou gaan”.

    • Margot Engelen