Japan maant Rusland te stoppen met lozen van kernafval in zee

TOKIO, 18 OKT. Japan heeft Rusland vandaag gemaand onmiddellijk te stoppen met het lozen van nucleair afval in de Zee van Japan. De Russische ambassadeur in Tokio is door het ministerie van buitenlandse zaken ontboden om uitleg te geven over de lozingen.

De internationale milieuorganisatie Greenpeace waarschuwde Tokio het afgelopen weekeinde dat een Russisch convooi bezig was met de lozing van 900 ton vloeibaar radioactief afval. Japan zou hierover niet door Moskou op de hoogte zijn gebracht.

Het Russische konvooi, bestaande uit drie schepen, werd door vaartuigen van Greenpeace geschaduwd. Op het moment van de lozingen, gistermorgen, benaderden vijf man van Greenpeace met een opblaasbare boot het konvooi tot op 15 meter om de straling te meten. Die was volgens de milieuorganisatie tien tot zeventig keer zo hoog als normaal. Op de Japanse televisie verschenen gisteren uitgebreide beelden van het convooi.

Het vloeibare kernafval is koelwater afkomstig van atoom-onderzeeërs van de Russische vloot in de Stille Oceaan. Greenpeace verwacht dat Rusland de komende weken nog eens 900 ton atoom-afval zonder enige afscherming direct in zee zal lozen.

De medewerkers van Greenpeace zeiden gisteren op het dek van een van de Russische schepen containers te hebben gezien, voorzien van stralings-emblemen, die vermoedelijk vast radioactief afval bevatten. “De Russische marine offert het milieu op om haar atoom-onderzeeërs in de vaart te houden”, aldus Greenpeace in een verklaring.

In Japan is met ontsteltenis gereageerd op de lozing, nog geen week nadat de Russische president Boris Jeltsin tijdens zijn staatsbezoek in Tokio zei de Japanse bezorgdheid over nucleair afval te delen. De minister van wetenschap en technologie, Satsuki Eda, zei vandaag tijdens een parlementszitting: “Wij eisen een onmiddellijke stopzetting. We hadden vorig jaar al gevraagd dergelijke operaties te beëindigen.”

Volgens het Russische persbureau Interfax heeft Moskou gezegd dat het Internationaal Bureau voor Atoomenergie (IAEA) en betrokken landen van te voren op de hoogte zijn gesteld van de voorgenomen lozing. Maar Tokio noch de Japanse ambassade in Moskou zegt te zijn ingelicht.

Hoewel Rusland het internationale moratorium op de lozing van nucleair afval uit 1983 zei te eerbiedigen, ging het tot het eind van 1992 door met lozen. In maart van dit jaar gaf Moskou dat voor het eerst toe. Een woordvoerder van het Japanse ministerie van buitenlandse zaken zei vandaag dat Jeltsins intentie om aan de dumping een eind te maken blijkbaar nog niet is doorgedrongen tot de Russische marine. Volgens hem was de lozing een test om te zien hoe ver diens invloed reikte over het militaire apparaat.

    • Paul Friese