De teloorgang van de KVP

Het wordt steeds moeilijker te beweren dat het CDA ook een voortzetting van de Katholieke Volkspartij is. De katholieken raken door recente benoemingen steeds meer in het defensief. En hun compromissen-cultuur zal het loodje leggen als het aan de toekomstig leider uit de Alblasserwaard, L.C. Brinkman, ligt. “Ik ben opgegroeid in een cultuur van rechtuit. Ruud (Lubbers, red.) is meer van zoeken en tasten”, zei Brinkman vorige week in Vrij Nederland.

Nu de protestantse minister Maij-Weggen en niet de katholieke partijvoorzitter Van Velzen lijsttrekker voor de Europese verkiezingen wordt, beginnen de paarsen (de prelatenkleur) in het CDA ongeruster te worden. Kamerleden als Van der Linden hadden zich al boos gemaakt toen Kooijmans (ex-ARP) de katholiek Van den Broek opvolgde. Dat de protestant Brinkman straks partijleider wordt, was al eerder zonder veel vreugde aanvaard.

Een natuurlijke opvolger voor partijvoorzitter Van Velzen, die ook als nummer 2 naar Europa wil, heeft zich nog niet aangediend. Wel duikt de naam van Europarlementariër Jean Penders nogal eens op. Hij werd eerder gepasseerd voor de post van staatssecretaris van defensie. De discussie over het voorzitterschap wordt gecompliceerd door de vraag of de volgende voorzitter, in tegenstelling tot Van Velzen, een part-time kracht moet zijn die zich minder met politiek en meer met de organisatie bemoeit. Het CDA kampt in mindere mate dan de PvdA met een partijvoorzitter die met politieke uitspraken op lange tenen gaat staan, maar ook Van Velzen veroorzaakte nogal wat beroering met uitspraken over het christelijk karakter van het CDA. De voorzitters van de noordelijke afdelingen hebben zich dan ook onlangs uitgesproken voor een deeltijd-voorzitter met een laag profiel.

Dan is er ook nog de strijd om de opvolging van Brinkman als fractievoorzitter. Tweede-Kamervoorzitter Deetman geldt al enige tijd als de kandidaat met de meeste ervaring. Hij is echter Hoedemakeriaan en dus protestant. Resteert nog: het (katholieke) Kamerlid Wolters. Deze is nu vice-fractievoorzitter en heeft veel gezag in de fractie door zijn sociaal-economische kennis. Hij vervangt Brinkman al wanneer deze “wegens voorbereiding op het premierschap weer eens in het buitenland verkeert of een interview aan Avenue geeft”, zoals een fractielid zegt. Wolters zou echter te lief zijn om een krachtige dualistische politiek tegen een kabinet-Brinkman te kunnen voeren. Dat dit straks nodig zal zijn omdat het CDA in dat kabinet tegen een meerderheid van D66 en PvdA moet optornen, wordt alom verwacht. (KV)

    • Mark Kranenburg
    • Kees Versteegh