"De gezondheid van Menem is een staatskwestie'

BUENOS AIRES, 18 OKT. Het voetballen zal hij moeten opgeven, maar tegen een partijtje golf - zijn nieuwe liefde - bestaat volgens de artsen op termijn geen bezwaar. Carlos Menem, de 63-jarige president van Argentinië, lijkt voorspoedig te herstellen van de operatie aan een vernauwde halsslagader, die hij vorige week plotseling moest ondergaan.

“Net als alle andere mannen van 63 zal hij moeten beseffen dat er grenzen zijn aan zijn fysieke vermogens”, verklaren bronnen in de omgeving van de president, die tot voor kort behalve op het sportveld ook frequent werd gezien achter het stuur van snelle auto's, in de cockpit van zijn privévliegtuig, op de waterscooter en op nachtelijke feestjes.

Nadat heel hoogwaardig Argentinië de laatste dagen langs zijn bed heeft gedefileerd, verlaat hij vandaag de hartkliniek in de sjieke wijk Recoleta, om verder te revalideren in de presidentiële ambtswoning Olivos.

Sinds de recente verbouwing van de woning - uitgevoerd nadat Menems “goede vriend” Julio Iglesias tegen hem had gezegd zei dat zijn dienstmeisje beter woonde - zal het hem daar aan niets ontbreken, behalve dan natuurlijk aan de traditionele orgiën van gebakken vlees met een Havanna toe, want dat gaat al te goed samen met arteriosclerose.

Veel meer dan enkele regels heeft de buitenlandse pers niet gewijd aan Menems spoedoperatie, maar Argentinië is nog maar nauwelijks bekomen van de schok. Want plotseling realiseerde het zich dat het betrekkelijk zorgeloze bestaan van dit ogenblik uiterst kwetsbaar is. Met argusogen hield het de beurskoersen in de gaten - de graadmeter van de huidige economische "boom' - en constateerde met een zucht van verlichting dat Menems opname zowel in Buenos Aires als op Wallstreet niet meer dan een kleine rimpeling had opgeleverd. De geslaagde operatie leverde een dag later wel een recordomzet op in de hoofdstad.

Een Argentinië zonder Menem - de peronist die zich vrijwel van de ene dag op de andere bekeerde tot de vrije markt - zou wel eens razendsnel opnieuw kunnen afglijden naar hyperinflatie en stagnatie, zo beseft men. De radicale hervormingen die minister van economie Cavallo nu uitvoert staan of vallen immers met Menems protectie. Eventuele opvolgers of plaatsvervangers van de president zouden hetzij Cavallo kunnen wippen, hetzij diens maatregelen saboteren als ze dat politiek gezien goed zou uitkomen.

Sinds Menems ziekte realiseert men zich terdege dat het economische en politieke bestel van Argentinië een kaartenhuis is, dat met het wegvallen van de president zou instorten.

De radicale oud-president Alfonsn, thans Menems grootste tegenspeler in de onderhandelingen over een grondwetshervorming, noemt dat stelsel met een knipoog hyperpresidentialismo. Alfonsn's partij, de UCR, dringt dan ook sinds jaren aan op een "verdunning' van de macht. Daarin wordt zij dezer dagen bijgevallen door vele politieke commentatoren, die zich afvragen waarom Argentinië geen vice-president heeft, maar een mysterieuze regeling waarbij niet gekozen regeringsfunctionarissen met het hoogste gezag belast kunnen worden.

De gezaghebbende krant La Nación ging zelfs zo ver de eerstverantwoordelijke functionarissen - Menem's broer Eduardo, twee ministers, een kabinetschef en een gouverneur - te vergelijken met "de ruiters van de Apocalyps' wier bewind de weg zou kunnen vrijmaken voor "obscure' invloeden. De krant verwees daarmee naar de hofkliek tijdens de laatste ambtstermijn van Juan Peron en na zijn dood het bewind van zijn vrouw Isabel. “De gezondheid van de president is een staatskwestie”, aldus de krant.

Voor de president zijn al die aandacht, bezorgdheid en goede wensen intussen een bevestiging van het idee dat Argentinië niet zonder hem kan of wil. Dat betekent tevens een goede indicatie voor zijn kansen op herverkiezing in 1995. Bronnen in zijn omgeving melden dat hij er “tien jaar jonger uitziet” en “onmiddellijk weer aan het werk wil”.

En er was nóg een geluk bij een ongeluk. De eerste naar wie Menem bij zijn opname vroeg was zijn vrouw Zulema, van wie hij een klein jaar geleden is gescheiden, in een sfeer van geruchten over buitenechtelijke betrekkingen. Zij week de afgelopen dagen niet van zijn zijde, al noemde zij het te vroeg om te speculeren op haar terugkeer aan de zijde van haar man.

Deze moederdag - een nationaal feest waarop de Argentijn zijn Moeder-de-vrouw bedelft onder aanhankelijkheidsbetuigingen - mocht Zulema in elk geval doorbrengen met haar twee kinderen en hun vader. Voor haar was dat een “aanwijzing van God dat deze wereld uit meer bestaat dan het materiële”.