Nigel Short zegt in zijn ritme te komen

AMSTERDAM, 16 OKT. Na zeven magere jaren heeft Nigel Short dinsdag weer eens een overwinning op Gary Kasparov behaald, de eerste in de match, de tweede in zijn leven. Die van Brussel 1986 was mooier, want het resultaat van een scherp doorgevoerde koningsaanval. Nu hadden alle waarnemers in Londen het idee dat Kasparov de hand aan zichzelf had geslagen. Het was wel opvallend dat Short net de partij won waarin hij voor de eerste keer met wit geen ambitie toonde om te winnen. Hij stelde zich solide op en leek er geen enkel bezwaar tegen te hebben dat Kasparov al heel vroeg naar remise kon afwikkelen. In het begin van de match zou die dat zeker gedaan hebben, maar nu luistert het niet meer zo nauw. Kasparov versmaadde eerst de zekere remise, toen een gelijk eindspel, en bleek daarna opeens in grote moeilijkheden te zijn. Misschien dacht hij dat hij onkwetsbaar was. Het is moeilijk om je te verplaatsen in de geest van een schaker die al meer dan een jaar geen partij verloren had.

Overal in Engeland werden knarsetandend wedbriefjes verscheurd door onpatriottische Engelsen die hadden ingezet op de mogelijkheid dat Short geen enkele partij zou winnen in deze match. Kenners van de schaakgeschiedenis herinnerden zich dat er in 1985 rond de match Karpov-Kasparov een corruptieschandaal was geweest waarbij een goksyndicaat in de Sovjet-Unie betrokken was. Zou er nu ook iets...? Wat als zou blijken dat dinsdagochtend ergens op een obscuur wedkantoortje in een buitenwijk van Londen door Beljavski, Azmaiparazvili en Makaritsjev, de secondanten van Kasparov, grijnzend een miljoen was ingezet op een overwinning van Short? Misschien om dit soort misselijke speculaties de kop in te drukken, berichtte The Times de volgende dag dat de bookmakers 11.000 pond voordeel hadden gehad aan de overwinning van Short.

Na de vijftiende partij, vorige week zaterdag, was Kasparov in een uitstekend humeur geweest. Hij vond het zijn beste overwinning in de match, en het was inderdaad een mooie strategische aanvalspartij. Short stortte vroegtijdig in (28...dxe4?), maar hij was er toen al heel slecht aan toe.

Donderdag na de zeventiende partij klaagde Kasparov over vermoeidheid, al wilde hij niet zeggen waar die vermoeidheid door kwam. Hij had beter gestaan in het eindspel, maar een tactische wending over het hoofd gezien (24...Lf2) waarna alleen Short lichte hoop op voordeel kon hebben. Het werd remise en de stand daardoor 11-6 voor Kasparov.

Kasparov heeft er niet zoveel zin meer in, lijkt het. Hij heeft al voorgesteld om, als hij 12,5 punt heeft bereikt en de match daardoor gewonnen heeft, de laatste partijen niet meer te spelen, maar in plaats daarvan leuke snelschaakpartijtjes te organiseren. Maar Short wil hem aan zijn contract houden en alle 24 partijen gewoon uitspelen. Hij begint er net in te komen, liet hij weten. In de laatste acht partijen heeft hij gelijk gespeeld en zelfs tegen een Kasparov die niet helemaal op zijn best is, is dat een prestatie waar weinig schakers toe in staat zouden zijn.

Dit is de stelling uit de 16de partij (wit Short-zwart Kasparov) na de 23ste zet van wit. Zwart kon 23...Dxe3+ 24. Txe3 d5 spelen en na massale ruil op d5 zou remise onvermijdelijk zou zijn. Kasparov draalt nog even. 23...Kg8-f8 24. De3-f2 Lb7-a8 25. Pc3-e2 Nu zou na dameruil door 25...Dxf2+ de stelling iets minder dood zijn dan daarnet, maar remise zou het toch moeten worden. Kasparov dacht dat hij nog even kon wachten. 25...g7-g6? 26. Pe2-d4 Nu zag Kasparov dat hij na het geplande 26...e5 in een zeer slecht eindspel zou komen: 27. Tc3 Da7 28. Pc6 Dxf2+ 29. Kxf2 en het wenselijke 29...Tc8 gaat niet wegens 30. Pxe5. Opeens is zwart in grote moeilijkheden. Wit dreigt 27. Lxe6. 26...Dc5-e5 27. Td1-e1 g6-g5 Om f4 te verhinderen, maar de zwarte stelling wordt erg kwetsbaar. 28. c2-c3 Kf8-g7 Kon hij niet meteen 28...Ke7 doen? 29. Pf5+ Kf8 is niet gevaarlijk. 29. Lb3-c2 Td8-g8 30. Pd4-b3 Kg7-f8 31. Td3-d4 Kf8-e7 Hij had zijn actie door 31...h5 met een tempo meer kunnen uitvoeren, wat groot verschil zou kunnen maken. 32. a3-a4 h7-h5 33. a4xb5 a6xb5 34. Td4-b4 h5-h4 35. Pb3-d4 g5-g4 36. Tb4xb5 Zwart is net te laat. 36...Dxh2+ 37. Kxh2 g3+ 38. Kg1 leidt tot een verloren eindspel, net als 36...g3 37. hxg3 Dxg3 (37...hxg3 38. Dd2 d5 39. exd5 en wit wint.) 36...d6-d5 In de hoop op 37. exd5 Dxh2+, wat hem nog kansen zou geven. 37. Df2xh4 De5-h5 38. Pd4-f5+! Zwart gaf op. Hij had het moeilijk na zijn foutieve 25ste zet, maar erg goed verdedigd heeft hij zich niet.

    • Hans Ree