Honkbalfan VS koestert zijn helden van vroeger

ROTTERDAM, 16 OKT. Wie slaat de beslissende homerun? Wie wordt de nieuwe held? De apotheose van het Amerikaanse honkbalkampioenschap heet World Series. Vanaf 1903 strijden in de maand oktober de beste clubs van de Verenigde Staten om de felbegeerde titel. De Yankees zijn de Yankees niet meer, een Canadese club mengt zich al twee jaar in deze Amerikaanse cultuur, de hot dog maakt meer en meer plaats voor crabcake, de spelers verdienen bedragen die zelfs een doorsnee Amerikaan te hoog vindt. Is verandering vooruitgang? Ondertussen koestert de fan zijn statistieken, zijn helden van vroeger.

De held van 1992 was Dave Winfield, de nu 42-jarige Amerikaan die zijn Blue Jays met twee man op de honken naar de titel sloeg. Bij de New York Yankees werd hij nog spottend "Mister May' genoemd. Een speler die aan het begin van de competitie aardige ballen sloeg, maar in het najaar was opgebrand. In Toronto leefde hij op, werd hij het stralende middelpunt. Winfield was verlost van de eeuwige ruzies met Yankee-eigenaar George Steinbrenner, een man die sinds 1973 een dictatoriaal bewind voert in de Bronx.

Daar staat sinds 1927 het Yankee Stadium, een betonnen kolos die aan vervanging toe is, meent Steinbrenner. Hij wil met zijn club verhuizen naar New Jersey, aan de verkeerde kant van de Hudson, waar een nieuw overdekt stadion moet verrijzen. De Bronx is onveilig, staat gelijk aan verkeerschaos. Maar New Jersey is New Jersey en daar raakt de gemiddelde New Yorker niet opgewonden van. Zoals men in Brooklyn nog steeds treurt om het vertrek in 1962 van hun Dodgers naar Los Angeles. Geen geld, geen locatie voor een noodzakelijk stadion. Aan de westkust lagen gouden bergen.

De Brooklyn Dodgers waren in de jaren veertig en vijftig de grote rivaal van de Yankees. Toen werden de World Series in New York omgedoopt in Subway Series. De uitwedstrijd was per metro bereikbaar. De Dodgers verloren achtmaal op rij. Na elke nederlaag kopte de Brooklyn Eagle met 'Wait till next year'. Maar in 1955 werden de arrogante Yankees verslagen. De Eagle was inmiddels ter ziele, de Daily News toonde zich een waardig vervanger: "This is Next Year'. De verhuizing van de Dodgers leidde tot stormachtige protesten van wanhopige fans, die van de ene op de andere dag geen vrije tijdsbesteding meer hadden.

De commotie over Yankee's nieuwe locatie begint de laatste maanden aan te wakkeren. Zelfs gouverneur Mario Cuomo bemoeit zich met de club die 22 keer de World Series won. Cuomo ontvouwde een alternatief: een nieuw stadion aan de West Side van Manhattan, het stadsdeel waar de meeste Yankee-fans wonen. Het Yankee Stadium, "the house Ruth built', gaat hoe dan ook ter ziele. Zoals het oude stadionnetje vervangen werd omdat Babe Ruth tienduizenden fans extra trok.

Ruth is de held uit de jaren twintig en dertig. Een dikke alcoholist met een blote-billengezicht. George Herman werd al gauw Babe. Hij sloeg alles. Records of sterke verhalen, bij Babe Ruth was het om het even. De verste slag aller tijden staat op zijn naam. Hij sloeg in 1926 een bal het stadion uit, op een passerende goederentrein met bestemming Detroit, bijna 800 kilometer verderop. Ruth werd gevraagd of het niet gek was dat hij meer verdiende dan de president. Antwoord: “Why not? I had a better year.” Ruth stierf in 1951, in een periode dat de elegante Joe DiMaggio de Yankees nieuwe hoogtepunten bezorgde.

Het verhaal over de goederentrein is niet meer van deze tijd, nu steeds meer clubs in een overdekt stadion spelen. De Blue Jays spannen de kroon met hun Skydome. Elke keer tot de nok toe gevuld. De idolen zijn buitenlanders, uit Amerika en de Cariben. Zoals het ijshockey zuidwaarts evolueert, met het subtropische Californië als trekpleister van het Canadese talent. Maar de kleine broer slaat terug in Amerika's oudste teamsport. New York en Boston maken niet langer de dienst uit.

Daar ontstond die typische baseball-cultuur, van de voornamelijk blanke middenklasse. Een volkssport voor WASPS, die jarenlang een groot deel van de bevolking uitsloot. Tot 1948 mochten zwarte spelers niet uitkomen in de Major League, de hoogste afdeling. Daar waar basketbal en American football de rassenscheiding al veel eerder hadden opgeheven, vertoonden donkere baseball-talenten hun kunsten in de Negro League. Jackie Robinson werd de eerste white man's nigger. De eveneens zwarte Hank Aaron verbeterde in 1973 Babe Ruth's homerun-record.

Inmiddels is de blanke speler veruit in de minderheid. Tot ergenis van de manager van de Cincinnati Reds. Marge Schott is nota bene een vrouw, maar een vrouw die discrimineert. Zij kwam afgelopen winter in opspraak door het ontslag van een joodse accountant, Tim Sabo. Niet omdat hij jood was, wel omdat hij de racistische uitlatingen van zijn bazin openlijk had gehekeld.

Tegelijkertijd werd Dusty Baker benoemd tot manager van de San Francisco Giants. Baker is de vierde zwarte manager van de Major League, die bestaat uit 28 clubs. Vorig jaar werd City Gaston van Toronto de eerste zwarte clubeigenaar die de World Series won. De Blue Jays voelden zich alleen nog maar gediscrimineerd door het verkeerd ophangen van de Canadese vlag in het stadion van Atlanta. Sommige Amerikanen werken met frisse tegenzin aan de totstandkoming van een nieuwe baseball-cultuur.

    • Jaap Bloembergen