Herinnering oktober-krachs verdampt

AMSTERDAM, 16 OKT. Oktober is in de beurswereld en ook op de Amsterdamse effectenbeurs sinds enkele jaren een beladen maand. De regen en de val van de bladeren stemmen de belegger doorgaans een beetje somber en versterken de neiging om de voorkeur te geven aan veilige obligaties en deposities boven de altijd riskantere aandelen. Oktober is ook de maand van twee beurskrachs in de jaren 1987 en 1989, toen de aandelenkoersen in New York en later ook in Europa naar beneden duikelden. De negentiende oktober 1987 is de geschiedenis ingegaan als Zwarte Maandag, terwijl 13 oktober 1989 het stempel kreeg van "mini-krach'.

Ook dit jaar leek de maand oktober er een te worden van lagere koersen en geringe omzetten op de Europese beurzen. De hausse van de afgelopen zomer die in Amsterdam eind augustus een piek beleefde met een hoogtepunt-aller-tijden, raakte in de herfst een beetje uitgewoed. De EOE-index van de 24 meest actieve aandelenfondsen, de beursbarometer bij uitstek, die op 31 augustus een all time high bereikte op 367,23 punten, sukkelde in september richting de 340 punten. Voorzichtig begonnen deskundigen al herinneringen op te halen aan de koersdalingen van 1987 en 1989 en te zoeken naar overeenkomsten tussen de periode die daaraan toen vooraf ging en de afgelopen tijd. Stonden de koersen niet - net zoals toen - erg hoog ten opzichte van de winsten die bedrijven toonden? Was het dividendrendement op aandelen (het dividend afgezet tegen de beurskoers) niet erg laag in vergelijking met de rente op obligaties, zoals in 1987 en 1989? De voortekenen leken deze week nog ongunstiger te worden doordat het opnieuw 13 oktober was en het komende dinsdag al weer 19 oktober wordt.

Juist deze week is de somberheid bij beleggers en aandelenanalisten verdampt als regenwater na de eerste zonnestralen. De EOE-index kwam deze week stevig in 360 punten te zitten en handelaren verwachten niet dat dit niveau snel wordt verlaten. Gisteren sloot de EOE-index op 367,18 punten, slechts vijfhonderdste punt van het augustus-record. In de middag werd dit record zelfs even gebroken op een niveau van 367,46 punten en ligt volgens sommige handelaren de weg naar de 370 punten open. Analist P. Schouten van de effectenbank CLN Oyens & Van Eeghen zegt: “Technisch gesproken gaat de markt naar de 390 punten, alleen is het de vraag of dat volgdende week al gebeurt. De zorgen zijn in elk geval weg bij de beleggers”.

De onderliggende opwaartse trend wordt al maanden veroorzaakt door de lage rente, die naar verwachting alleen nog maar lager kan worden. Een lagere rente is stimulerend voor de economie, doordat bedrijven goedkoper kunnen lenen voor investeringen en consumenten makkelijker krediet krijgen om die produkten ook te kopen. De centrale bank van Duitsland, de Bundesbank, staat volgens vele beleggers al weken op het punt om de rente drastisch te verlagen om zo de kwakkelende Duitse economie op te peppen. Het uitblijven van een forse renteverlaging had de beleggers de laatste weken echter toch weer een beetje aan het twijfelen gebracht.

“Nu gaan deskundigen ervan uit dat de Duitse rente in november eindelijk echt omlaag gaat. Daarnaast bestonden er ook aarzelingen over de beurs in New York, maar met de recente inflatiecijfers ziet het er daar weer goed uit. Door de lage rente stroomt er enorm veel kapitaal naar de aandelenmarkten, omdat deposito's weinig rendement geven. Je ziet nu dat Amerikaanse beleggers veel geld pompen in landen waar het nu nog slecht gaat, maar straks waarschijnlijk aantrekken, zoals Duitsland en in mindere mate Groot-Brittannië”, licht Schouten toe. “Nederland spoort daarmee keurig”.

De voorspelling van president W. Duisenberg van De Nederlandsche Bank dat de economie zich herstelt, heel langzaam, maar herstelt, was ook een opsteker voor de aandeelhouders. De dollar die vorige week onder de 1,80 gulden dook, is er weer bovenop: sinds dinsdag is de koers opgekrabbeld tot een slot van 1,8150 gulden gisteren. Grote bedrijven zoals Koninklijke Olie en Akzo ontvangen een groot deel van hun opbrengsten in dollars en een duurdere dollar betekent dus een hogere winst per aandeel.

    • Karel Berkhout