De Bijlmerramp

HET ONDERZOEK naar de vliegramp in de Bijmermeer een jaar geleden is niet gericht op het aanwijzen van een schuldige maar op het opsporen van de oorzaken teneinde in de toekomst soortgelijke ongevallen te voorkomen.

Aanbevelingen voor de toekomst zijn echter niet los te zien van het vaststellen van de verantwoordelijkheid van de diverse betrokkenen. Vliegtuigfabrikant Boeing heeft thans ruiterlijk de schuld voor een fatale constructiefout op zich genomen. Dat siert het bedrijf, maar is nog geen bevredigend antwoord op de vraag hoe het kan komen dat men geruime tijd op de hoogte was van deze fouten zonder afdoende actie te ondernemen. Deze kennis ontslaat ook de luchtvaarmaatschappij El Al niet van haar eigen verantwoordelijkheid voor onderhoud en inspectie. De mededelingen van Boeing waren weliswaar niet eenduidig maar wel zo veelvuldig dat ze tot alarm hadden moeten leiden.

ABSOLUTE VEILIGHEID in de lucht valt natuurlijk nooit te garanderen. Daarom is ook de vraag van belang of de verkeersleiding het rampvliegtuig uit de bebouwde kom had kunnen leiden. De leider van het vooronderzoek, Wolleswinkel, heeft deze vraag ontkennend beantwoord. Het is zelfs niet geprobeerd. In normale situaties dient een vlieger zich namelijk nauwkeurig te houden aan de opdrachten van de verkeersleiding. Maar dit slaat om in het tegendeel zodra een Mayday Call (noodsignaal) is uitgegaan. Dan bepaalt de gezagvoerder wat hij doet.

Er zijn nog steeds weinig richtlijnen op dit punt. De verkeersleiders krijgen ook weinig training in noodsituaties. In plaats van daar wat aan te hebben gedaan, vindt de verkeersleiding op Schiphol, ook na de Bijlmerramp, dat de verantwoordelijkheid uitsluitend bij de gezagvoerder moet blijven. Voor een luchthaven in een dichtbebouwd gebied is dat ronduit verbijsterend.

ZEKER NU SCHIPHOL in verband met de renovatie van de Buitenveldertbaan intensief gebruik maakt van een aantal vliegtroutes boven de Amsterdamse binnenstad, moet de Raad voor de Luchtvaart de luchthaven duidelijk maken dat deze raad niet alleen verantwoordelijk is voor zijn vliegende klanten maar evenzeer voor de bevolking.