Vrouwen, familie en jaloezie in de Griekse politiek

ATHENE, 15 OKT. Op stijlvolle wijze is in Athene de wisseling van de ministeries verlopen na de beëdiging van het nieuwe, socialistische kabinet onder Andreas Papandreou. Het is opmerkelijk hoe vindingrijk, na een giftige verkiezingsstrijd, de diverse bewindslieden en ex-bewindslieden elkaar kunnen toespreken, waarbij ze elkaars kwaliteiten onderstrepen zonder zich te onthouden van het maken van reclame voor het werk dat zij willen gaan verrichten, respectievelijk hebben verricht.

In de 44-koppige regeringsploeg - voor de zoveelste keer veel omvangrijker dan aangekondigd - zitten talrijke kopstukken uit de regeringsperiode van 1981 tot 1989, maar ook nieuwelingen zoals Andonis Livanis die, als "minister bij de minister-president' de broze premier, wiens adviseur hij vele jaren is geweest, heel wat werk uit handen moet gaan nemen.

Een Hercules-taak krijgt de vanouds meest populaire socialistische politicus George Jennimatás (58) in de vorm van de gecombineerde ministeries van nationale economie en financiën. In de jaren tachtig heeft hij het Nationaal Systeem van Gezondheid overeind gezet, dat in de afgelopen regeerperiode veel van zijn luister heeft verloren. Jennimatás' reputatie is tot legendarische proporties uitgegroeid doordat hij al twee jaren tegen zijn longkanker vecht. Zijn echtgenote is nog slechts enkele weken geleden aan kanker overleden.

Kort na het aantreden van de nieuwe ploeg werd bekendgemaakt dat Dimitra Papandreou, de 35-jarige echtgenote van de 74-jarige premier, diens "persoonlijke bureau' zal gaan leiden, zonder betaling. Kort tevoren had ze in een vraaggesprek met de Corriere della Siera verklaard dat ze geen "Hilary' wilde worden, en de nieuwe bewindsman voor perszaken heeft meegedeeld dat haar functie geen inmenging in de regeringszaken zal inhouden.

Niettemin heeft deze benoeming onbehagen gewekt bij een deel van de pers, waaronder de gewoonlijk regeringsgezinde Eleftherotypia, die er een van haarzeldzame redactionele commentaren aan wijdde. Eén van de ernstigste bezwaren tegen de nu afgetreden premier Mitsotakis was, dat hij sterk onder invloed stond van zijn echtgenote Marika en zijn dochter Dora ministersfuncties gaf - achtereenvolgens "minister bij de minister-president' en minister van cultuur. De "Familie' was een begrip geworden in Griekenland.

Menigeen vindt het onbegrijpelijk dat Papandreou nu meteen ook deze kant opgaat. Zijn zoon George werd trouwens wederom onderminister van buitenlandse zaken, Dimitra's neef Jannis Lianis kreeg sportzaken en Andreas' lijfarts, de cardioloog Kremastinos, gezondheid. De meest getrouwe aanhangers, rondom het dagblad Avriani, tillen er minder zwaar aan. Ook kan men de theorie horen verkondigen dat, nu overal ter wereld de invloed van echtgenoten toeneemt, het beter dat deze wordt "geïnstitutionaliseerd' in een bureau of ministerie, dan dat zij achter de schermen wordt uitgeoefend, zoals in de gevallen Hilary en Marika.

Vraagtekens worden ook gezet bij de grote afwezige uit het nieuwe kabinet,Vaso Papendreou (geen familie), die algemeen wordt gezien als "coming woman' binnen de socialistische PASOK. Als EG-commissaris voor sociale zaken heeft zij naam gemaakt in Brussel, iets dat de Grieken niet is ontgaan.

Andreas Papandreou, wellicht beducht voor rijzende sterren binnen zijn partij, had haar reeds in de verkiezingscampagne onsierlijk behandeld. Zij was kandidaat in het district Athene I, maar werd op het laatste moment overgeplaatst naar het veel minder overzichtelijke Athene II waar zij het, in de strijd om voorkeurstemmen, moest opnemen tegen een groot aantal populistische ("Avrianistische') kandidaten.

Niettemin kreeg ze 350.000 "kruisen' (voorkeurstemmen), een absoluut record in de Griekse geschiedenis. Zittingname in het kabinet, bijvoorbeeld als minister van arbeid, zou de regering een groter prestige hebben verleend in Europa. Natuurlijk zijn er populaire kranten van rechts die op het idee komen dat haar uitsluiting moet worden verweten aan jaloezie van Dimitra. De enige vrouwelijke minister in het kabinet is nu Melina Mercouri (er zijn twee vrouwelijke onderministers).