Soap

Dat het boek met Jolanda's levensverhaal binnenkort uitkomt bij een literaire uitgeverij, verbaast mij niet, want die hele Eper incestaffaire hangt van nog meer onwaarschijnlijkheden aan elkaar dan het eerste de beste Shakespeare drama. Dat Joop van den Ende al direct op de stoep stond om de rechten van Jolanda's boek te kopen kan evenmin verbazing wekken want laten we eerlijk zijn: meer nog dan literatuur is de Eper incestaffaire soap.

Goede tijden, slechte tijden bestaat ook al weer heel wat jaartjes, dus ik vermoed dat Joop, in samenwerking met Rogier Propers soapfabriekje, ons zeker tot 2003 kan vermaken met de nieuwste verwikkelingen uit Epe. Als je een beetje rekening houdt met de vakanties van de acteurs kan het toch niet zo moeilijk zijn om een dagelijks scenario bij elkaar te schrijven. Uiteraard moet hier en daar wat worden bijverzonnen, maar niet eens zoveel. Joop is niet gek, die had al onmiddellijk door dat je alle ingrediënten voor mooie kijkcijfers zo uit de kranteverslagen kunt opscheppen.

Als ik mijn Pappenheimers in Aalsmeer een beetje ken, krijgt Tatjana Simic de rol van Jolanda en zal Nellie Frijda als Jolanda's moeder een nieuwe Ma Flodder mogen neerzetten. Verder zie ik Coen Flink schitteren als burgemeester van het dorp en wat dacht u van Rijk de Gooijer als de hoofdcommissaris, die de agenten van zijn eigen korps moet arresteren.

Natuurlijk begint de serie met een rechtszaak. In een glansrol zien wij de Openbare Aanklaagster, een aantrekkelijke feministe, die persoonlijk zeer betrokken is bij de zaak, omdat zij zelf in haar jeugd is misbruikt. Zij (Cox Habbema?) rust niet voordat zij de vader van Jolanda veroordeeld heeft gekregen. Maar de vader - stil spel van Johnny Kraaijkamp - zwijgt, zodat de kijker volgens de wetten van de soap in voortdurende onzekerheid blijft over de schuldvraag.

Vijfentwintig afleveringen verder, nadat de dominee die Jolanda geestelijk heeft bijgestaan (een prachtig rolletje van Pierre Bokma), de advocaat die Jolanda heeft verdedigd en de psychiater die Jolanda heeft onderzocht zijn gearresteerd op verdenking van verkrachting, wordt een heel bos afgegraven op zoek naar kinderlijkjes. Het is een meesterlijke vondst van de scenarioschrijvers om Rijk de Gooijer een triomfantelijk dansje te laten maken met een paar botten, die - zo blijkt in aflevering 28, derde jaargang - toebehoren aan een hertebokje.

Als de serie het vierde jaar ingaat, zijn de acteurs mateloos populair geworden. Tatjana's borsten worden op het strand van Santa Monica gefotografeerd en verschijnen in de Amerikaanse editie van de Playboy. Jolanda zelf houdt overal in het land lezingen en haar verzamelde columns, die zij voor Opzij heeft geschreven, worden in 23 talen vertaald.

Ook de universiteiten, inmiddels geheel geprivatiseerd, kunnen in deze trend niet achterblijven. In 1999, als de serie haar vijfde jaar ingaat en inmiddels ook burgemeester Coen Flink achter slot en grendel terecht is gekomen, verschijnen alleen al aan de universiteit van Groningen 293 scripties en 86 proefschriften over incest en verkrachting. Coen Flink wordt, wanneer hij de studio verlaat, door een woedende menigte in elkaar geslagen.

In het jaar 2001, als Tatjana een lesbische verhouding blijkt te hebben met Cox Habbema en Rijk de Gooijer zich schuldig heeft gemaakt aan pedofiele handelingen jegens de vierjarige kleinzoon van Luc Lutz (een natuurtalentje) beginnen de kijkcijfers langzaam te dalen. In een poging het tij te keren stelt Joop van den Ende voor Peter Falk als inspecteur Columbo in te huren voor een gastrolletje. Over die ingreep wordt uitvoerig gediscussieerd, maar achteraf moet toch worden vastgesteld dat dit een zeer onverstandige beslissing is geweest. Als de oude Peugeot van Columbo op de Epese hei verschijnt, stijgen aanvankelijk de kijkcijfers nog even, maar wanneer één voor één de alibi's worden ontmaskerd en de waarheid aan het licht komt, zakt de belangstelling voor de serie volkomen in.

In 2003 ziet Van den Ende zich genoodzaakt de serie te staken. Wel is hij vastbesloten om de hele Epese affaire als musical op Broadway te brengen.

    • Max Pam