De laatste der MacDonaldianen

Ha! Eindelijk staat het liedje van Tony Toni Toné in de Top 40. Het is al maanden uit, maar nu pas kopen zoveel mensen dit mooie plaatje dat het op nummer 22 terecht is gekomen.

Het heet "If I Had No Loot'. Waar gaat het over? Dat weet ik niet precies. Eerst dacht ik: Als Ik Geen Buit Had slaat natuurlijk op de rellen in Los Angeles van vorig jaar. Het liedje gaat vast over iemand die meedeed aan de plunderingen van winkels maar toch zonder tv of computer thuiskwam. Maar dat is niet zo. De paar zinnen die ik wel kan verstaan gaan daar helemaal niet over. Er wordt, geloof ik, gezongen over het soort vrienden dat je alleen ziet als je geld hebt, als je buit hebt. Het lied is ook veel te vrolijk voor een serieus relnummer. Daar horen kwade rappers bij, die het hebben over de moederneukende politie. En geen jongens met gitaren en een zanger met de stem van Stevie Wonder, die een echt liedje zingt.

De tekst doet er natuurlijk ook niet zoveel toe. Goede en mooie liedjes zijn niet goed en mooi, omdat de tekst goed en mooi is. Sam Cooke, een beroemde zanger die in 1964 in een motel in Los Angeles werd doodgeschoten, begon zijn eerste grote hit zo: “Darling, you send me - Schatje, je windt me op”. Een vreselijke zin. Schatje, je ontroert me, is de tweede, ook al niet fantastische zin. En dan zingt Sam Cooke verder dat hij eerst dacht dat hij maar korte tijd verliefd zou zijn, maar dat het nu al lang duurt en dat hij dus met zijn darling wil trouwen. Toch is het een prachtig lied. Dat komt door de manier waarop het wordt gezongen, door de stem van Sam Cooke, door de melodie, door de begeleiding, door het geluid. Door alles behalve de tekst.

Iets duidelijker dan de tekst is de video die bij Als Ik Geen Buit Had hoort. We zien de drie jongens Tony Toni Toné oefenen in een garage. Een andere jongen wil buiten op de garage een graffiti-tekst op de garagemuur spuiten, hoort de band en gaat dan dansen. Ook zien we dat jongens en meisjes zich verzamelen bij de plaatselijke snackbar en op de autoradio het nummer van Tony Toni Toné horen. De Tonyiés worden beroemd. Allemaal tamelijk flauwe dingen die je ook in andere videoclips kunt zien. Toch is het een bijzondere videoclip. Want bij wat voor snackbar verzamelen de jongens en meisjes zich? Bij het enige oude McDonald's-gebouwtje dat nog over is. Het staat in de zwarte wijk van Los Angeles, waar vorig jaar de rellen waren.

Op elk uithangbord van McDonald's restaurants zijn twee bogen te zien. Iedereen denkt dat dit de "M' van McDonald's is. Dat is natuurlijk ook zo. Maar het is een "M' met een geschiedenis. Hij bestaat uit twee gele bogen en die stonden vroeger, in de jaren vijftig, in het groot over elk hamburgerrestaurant van McDonald's in Amerika heen. Ze waren bedoeld om de aandacht te vangen. Toen al reden alle Amerikanen in auto's en aan autorijders flitst de wereld voorbij. Je moet dus een heel groot bord met bijvoorbeeld "Melk' neerzetten om automobilisten te laten weten dat op die plek een melkboer zit. McDonald's pakte het anders aan. Die liet een architect een gebouwtje ontwerpen dat zélf een uithangbord was. De twee gele bogen betekenden: hamburgerrestaurant.

Vroeger stonden er duizenden van zulke bogenrestaurants langs de snelwegen in Amerika. Ze zijn allemaal afgebroken. Ook de laatste wordt dit jaar gesloten en zal dan verdwijnen. Kijk dus goed naar de videoclip van Tony Toni Toné: je ziet dan de Laatste der MacDonaldianen.