Boete bij zwartrijden wordt onontkoombaar

DEN HAAG, 15 OKT. Een openbaar vervoerbedrijf mag op een zwart- of grijsrijder behalve de verschuldigde ritprijs ook de boete en administratiekosten verhalen. Dat heeft de Hoge Raad vandaag bepaald in een proefproces van de Haagse Trammaatschappij (HTM), tegen een passagier die veertig maal zonder kaartje was betrapt.

De kantonrechter had de vordering van de HTM voor wat betreft de boete en de administratiekosten afgewezen. Hij stelde dat die sancties van strafrechtelijke en niet van civielrechtelijk aard zijn. Het ging immers om een sanctie op een wanprestatie (het reizen zonder geldig vervoerbewijs) uit een civiele overeenkomst, aldus de kantonrechter.

De HTM was het daarmee oneens en stelde sprongcassatie in bij de Hoge Raad. Daarbij wordt het hoger beroep met instemming van de tegenpartij overgeslagen. Volgens het vervoerbedrijf is de reiziger wel degelijk verplicht boete en administratiekosten te betalen, omdat deze voortvloeien uit de door hem aanvaarde algemene voorwaarden die gelden op het moment dat een reiziger de tram instapt.

De Hoge Raad stelde de HTM in het gelijk. Het Besluit Personenvervoer bepaalt niet dat door het betalen van de verschuldigde ritprijs het recht op strafvervolging vervalt en dus boete en administratiekosten niet meer betaald hoeven worden. Het besluit zegt dat “de boete terstond betaald moet worden te zamen met de verschuldige vervoerprijs”, aldus de Hoge Raad.

De hoogte van boete (60 gulden per rit) en administratiekosten (15 per rit) kunnen volgens de Hoge Raad niet worden aangevochten. De reiziger stelde in zijn verweer de vordering van de HTM exorbitant te vinden. De in het besluit personenvervoer vastgestelde bedragen zijn volgens de Hoge Raad echter niet vatbaar voor matiging door de rechter.

De Hoge Raad verplichtte de reiziger 40 maal de ritprijs (3,25 gulden), de boete en de kosten te betalen (3130 gulden), vermeerderd met de rente over dat bedrag te rekenen vanaf 27 november vorig jaar, de dag dat de boetes betaald hadden moeten zijn.