Zagreb streefde naar opdeling Bosnië

ZAGREB, 14 OKT. De Kroatische president Tudjman heeft voor het eerst toegegeven dat hij naar de opdeling van Bosnië-Herzegovina als staat heeft gestreefd omdat dit de Kroatische belangen ten goede kwam.

Tot dusverre heeft Tudjman - in het openbaar althans - steeds gezegd de territoriale integriteit van Bosnië-Herzegovina volledig te respecteren. Bovendien werd steeds ontkend dat de Kroaten de Bosnische Kroaten in hun strijd tegen de Bosnische Serviërs en moslims actief bijstaan.

In een vraaggesprek met het blad Glasnik, een orgaan van de regerende Kroatische Democratische Gemeenschap (HDZ), zei Tudjman: “De HDZ heeft, in tegenspraak met het denkbeeld dat Bosnië-Herzegovina als staat moet blijven bestaan, als beleid de belangen van alle Kroaten en de strategische belangen van de Kroatische staat verdedigd.”

De erkenning dat Kroatië niet hecht en nooit heeft gehecht aan de handhaving van Bosnië-Herzegovina als staat wordt in Zagreb in verband gebracht met het partijcongres van de HDZ, dat morgen begint en dat belooft uit te lopen op een confrontatie tussen extreme nationalisten en gematigden in de partij.

Kroatië was in 1992 de eerste staat die Bosnië-Herzegovina erkende. Maar sinds het begin van de oorlog in Bosnië in april vorig jaar is Tudjman zowel in eigen land als daarbuiten gehekeld wegens de steun die hij de Bosnische Kroaten verleende en wegens geheime afspraken met de Servische president Milosevic over de territoriale opdeling van Bosnië tussen Servië en Kroatië. Volgens zijn critici heeft Tudjman vanaf het begin van de oorlog in Bosnië gestreefd naar de vorming van een Groot-Kroatië, waartoe de door Kroaten bevolkte delen van Bosnië-Herzegovina zouden moeten behoren. Dat streven was, volgens de voormalige minister van defensie van Kroatië Martin Spegelj, zelfs “een obsessie” voor Tudjman.

Tegelijkertijd heeft Tudjman strikt vastgehouden aan de onaantastbaarheid van de grenzen van Kroatië zelf, hoewel bijna eenderde van het grondgebied van het land wordt bezet door de Kroatische Serviërs, die zich het liefst bij Servië zouden willen aansluiten.

Inmiddels loopt volgens Cedric Thornberry, hoofd civiele zaken van de VN-vredesmacht in ex-Joegoslavië, de spanning tussen de Kroaten en de Kroatische Serviërs opnieuw hoog op. “Er zijn onheilspellende tekens die op oorlog wijzen”, aldus Thornberry gisteren in Belgrado. Volgens hem zijn er troepenbewegingen van beide partijen, worden er nieuwe mijnenvelden aangelegd en wordt er door beide partijen in het geheim gemobiliseerd. (AP, Reuter)