Een verloren slag

ZELFVERZEKERD, vol politieke ironie en met een ijzeren greep op de materie regisseerde minister Kok van financiën gisteren de algemene financiële beschouwingen.

Niet bekend

Vorige maand haalde oud-minister van financiën Ruding ongemeen fel uit naar zijn opvolger, die hij politiek opportunisme in het begrotingsbeleid verweet. Ter verdediging van zijn beleid verwijst Ruding altijd naar de tegenvaller van zestien miljard gulden in de aardgasbaten die hij in zijn tweede ambtsperiode moest verwerken.

Ondanks economische rugwind en meevallende belastingopbrengsten kon Ruding niet verhinderen dat het financieringstekort in 1987 opliep en afweek van het regeerakkoord. Kok doet inmiddels niet voor Ruding onder. Door de lagere economische groei kijkt hij volgend jaar tegen een belastingtegenvaller aan van ruim zestien miljard gulden - over 1993 en 1994 samen twintig miljard. Doordat de voorgenomen bezuinigingen beperkt en deels optisch zijn, wijkt het financieringstekort volgend jaar af van de afgesproken dalende lijn.

KOKS MINISTERIE heeft deze zomer een studie gepubliceerd over een "trendmatig begrotingsbeleid' in de volgende kabinetsperiode. Hieronder wordt verstaan dat niet voortdurend kortademig wordt gereageerd op jaarlijkse conjuncturele mee- en tegenvallers, maar dat een begrotingslijn vastligt waarvan op beperkte schaal kan worden afgeweken. Zo'n beleid kan evenwel alleen worden gevoerd op grond van een hanteerbaar laag financieringstekort. Dat is nu niet het geval. Een trendmatig begrotingsbeleid ligt slechts binnen handbereik als het nieuwe kabinet bereid is direct bij zijn aantreden een enorm bedrag te bezuinigen. Dan zou Nederland in één keer af zijn van de blikvernauwende problemen met het financieringstekort. Koks optreden in de Kamer ten spijt blijft het een verloren slag dat dit kabinet in zijn laatste begroting daarvoor niet de aanzet heeft gegeven.