"Almere bestaat over tien jaar nog en Flevoland ook'; Commissaris Lammers van Flevoland

DEN HAAG, 14 OKT. Voor de commissaris van de koningin van Flevoland, H. Lammers (PvdA), staat één ding bij voorbaat vast: de huidige plannen tot bestuurlijke herinrichting van Nederland van staatssecretaris De Graaff-Nauta (binnenlandse zaken) zullen uiteindelijk mislukken. Onderdeel van die plannen is de samenvoeging van Flevo-gemeente Almere met de toekomstige stadsprovincie Amsterdam.

Lammers: “Ik weet nu al dat over tien jaar Almere nog steeds zal bestaan en Flevoland ook, ondanks alle mistige plannen tot opheffing. Maar in de tussentijd wordt er domweg schade toegebracht. Er raken mensen gedemotiveerd, er zijn raadseltjes opgegeven. Bestuurders zitten er niet voor om dat te bevorderen. En de ministerraad ook niet.”

Lammers, en gedeputeerde D. van Hemmen (CDA), maken ernstig bezwaar tegen een voorstel van De Graaff-Nauta dat morgen naar verwachting wordt voorgelegd aan de ministerraad: de vaststelling van de nieuwe grenzen van de regionale gemeentelijke samenwerkingsgebieden volgens de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR).

Daarbij wordt Almere gevoegd bij de regio Amsterdam. Lammers en Van Hemmen vrezen onder meer dat het besluit ten koste kan gaan van een onlangs toegezegde Europese subsidie van 650 miljoen gulden, bedoeld voor het scheppen van extra werkgelegenheid in Flevoland.

De Haagse besluitvorming verkeert nog wel in “het stadium van voorlopige meningsvorming”, zegt Lammers, maar kan niettemin uiterst schadelijk zijn voor zijn provincie.

Waarom dat? Die gemeenschappelijke regeling is toch geen bedreiging voor gemeentelijke autonomie van Almere?

Van Hemmen: “Daargelaten dat het vaststellen van WGR-indelingen een bevoegdheid is van het provinciaal bestuur, gaat het nu om iets dat veel verder strekt. Het besluit dat morgen voorligt in de ministerraad hangt rechtstreeks samen met de zogeheten Kaderwet waarin de totstandkoming van zeven regionale besturen rond grote steden wordt mogelijk gemaakt. Dat betekent in feite dat er niet meer sprake is van verlengd lokaal bestuur, maar dat er taken uit gemeenten worden gezogen en naar een regionaal niveau worden verplaatst. Op termijn betekent dat voor Almere dat die stad uit onze provincie zou verdwijnen.”

Dat verwacht u omdat Binnenlandse Zaken in de concept-Kaderwet de mogelijkheid krijgt om desnoods dwingend zaken voor te schrijven?

Lammers: “Ja, en dat is zeer on-Nederlands. Ik geloof ook nooit dat dat voorstel de Tweede-Kamerbehandeling overleeft. Intussen kan men bijvoorbeeld wel in Brussel gaan twijfelen over wat hier aan de hand is. Namens de Nederlandse regering hebben met name premier Lubbers en staatssecretaris Van Rooy zich ervoor ingespannen EG-steun te verwerven voor dit gebied. En dan komt ineens een ander departement met een verhaal waaruit de buitenwacht zou kunnen opmaken dat Flevoland niet meer als een eenheid moet worden beschouwd.”

Van Hemmen: “Uiteindelijk wordt ons programma in Brussel vastgesteld. Het gaat erom in een periode van vijf jaar vijftien- tot veertigduizend banen te creëren. In Brussel is men best in de positie de subsidie tot het absolute minimum terug te brengen.”

De PvdA-fractie in de Tweede Kamer vindt het niet juist de bestuurlijke indeling af te stemmen op de mogelijkheden die Europese fondsen bieden.

Lammers: “Maar het werkt precies andersom: er zijn geen steekhoudende argumenten om überhaupt in te grijpen in onze bestuurlijke indeling. De indeling van Almere bij Flevoland zou vanzelfsprekend moeten zijn, los van de vraag of er miljoenen voor Flevoland beschikaar zijn. De indeling wordt echt niet afhankelijk gemaakt van structuurfondsen.”

Heeft u geen oog voor de nationale belangen die staatssecretaris De Graaff-Nauta wil dienen?

Van Hemmen: “Er wordt weleens gezegd dat De Graaff-Nauta ten minste daadkracht laat zien. Als de staatssecretaris werkelijk bestuurlijke moed heeft, gaat ze morgen met een verhaal naar het kabinet dat volstrekte helderheid biedt over het voortbestaan van deze provincie. Naar mijn overtuiging is de kans dat de Regio Amsterdam tot stand komt zo veel groter dan wanneer ze met de inlijving van Almere komt. Dat geeft jaren geëmmer en problemen.”

Mijnheer Lammers, uw partijgenoot De Cloe in de Tweede Kamer vindt dat het allemaal zo'n vaart niet loopt. Van een eventuele aansluiting van Almere met Amsterdam is pas na 1998 sprake. Dan is het EG-geld allang binnen.

Lammers: “Als men in de Tweede Kamer zo redeneert, dan denk ik dat men de naam van Nederland schade toebrengt. Het betekent gewoon dat je hier een Haarlemmerdijk aan het verkopen bent. Zo'n opvatting van meneer De Cloe strijdt met alle principes van redelijk bestuur. Je kunt toch niet zeggen: Weet je wat? We halen de buit binnen en verder zien we wel. “Ik vind dat de Tweede-Kamerfractie van de PvdA erop moet worden afgerekend als dit scheppen van onzekerheid tot gevolg heeft dat onze werkgelegenheidsprojecten niet kunnen doorgaan. Ik zeg tegen de fractie: Dat kunnen jullie niet maken.”

    • Frank Vermeulen