Hof Karlsruhe stelt EMU-normen op scherp

AMSTERDAM, 13 OKT. Het Duitse Constitionele Hof heeft gesproken. Op de vraag of het verdrag van Maastricht betreffende de Economische en Monetaire Unie niet in strijd is met de Duitse grondwet, heeft het negatief geantwoord. Het Hof behoudt zich evenwel een toetsende rol voor met betrekking tot de toekomstige Brusselse wetgeving. Indien hier mandaten overschreden worden, zullen het nationale parlement en het Hof zich hierover uitspreken.

Getuige de in de loop van gisterochtend sterker wordende D-mark, verwachten de financiële markten een met stringente voorwaarden, of zelfs met wijzigingen, omkleed voorwaardelijk groen licht voor "Maastricht'. De uitspraak: niet ongrondwettig, vertaalden de financiële markten in eerste instantie als steun voor de EMU. De stijging van de D-mark in de ochtenduren werd al snel weer teniet gedaan.

Het besluit van "Karlsruhe' kent twee tegengestelde effecten op de munten binnen het EMS. Een van de voorwaarden die het Hof in het arrest heeft gesteld dat als de toekomstige Europese munt zwakker dreigt te worden dan de D-mark zelf, Duitsland haar munt mag terugtrekken, geeft extra zekerheid omtrent de juiste toepassing van de strenge toelatingscriteria voor de EMU en zou hierdoor voor verdere ontspanning kunnen zorgen. Aldus is immers de kans op een juist monetair en economisch beleid in de zwakke valuta-landen groter geworden, waarmee deze landen voor beleggers weer wat aantrekkelijker zijn geworden. Een wat minder sterke D-mark, die hiervan het gevolg zou kunnen zijn, zou de alom verwachte rentedaling in Duitsland en Nederland kunnen vertragen.

Tegen de mogelijke voortgaande ontspanning pleit dat ook de Duitse beleidsmakers worden gedwongen voort te gaan op de weg om orde op zaken te stellen. Ook Duitsland (en Nederland) zullen aan de convergentie-criteria moeten voldoen. De in het verleden opgebouwde monetaire reputatie moet worden geschraagd door harde resultaten. Uit dien hoofde mag juist een sterkere D-mark worden verwacht. In dit licht is de beslissing om de gulden te blijven koppelen aan de Dmark een juiste. Bovendien zal door de strikte toepassing van de EMU-normen de derde fase van de EMU vertraagd zal worden. Dit gegeven heeft in het verleden juist ten voordele van de sterke valuta en dus spanningverhogend gewerkt. Per saldo zal het effect van het besluit van het Duitse hof op het EMS dan ook gering zijn.

De afgelopen week kwamen de geldmarktrenten nauwelijks van hun plaats. Het tekort op de geldmarkt steeg zeer bescheiden met 0,3 miljard gulden tot 7,6 miljard gulden. Zoals uit de weekstaat valt op te maken, werden de verruimingen van de geldmarkt uit hoofde van de betalingen van het Rijk (o.a. aan het Gemeentefonds) en de terugkeer van bankbiljetten bij DNB, afgeroomd door een verhoging van de kasreserve met bijna 1,7 miljard gulden.

Voor de komende week geldt, met ingang van 15 oktober, een nieuwe kasreserve van 22 miljard gulden. De verhoging met 3,4 miljard gulden is bedoeld om de verwachte verruiming via de rente- en aflossingsbetalingen, alsmede andere uitkeringen van het Rijk, te compenseren. Ten behoeve van de storting (morgen) op de laatste tranche van de dertigjarige staatslening van 3,4 miljard gulden, is een eendaagse belening door DNB verstrekt. Hierdoor kan desgewenst ook ingespeeld worden op een eventuele, doch niet verwachte, wijziging van de Duitse officiële rentetarieven aanstaande donderdag.

Bron: Economisch Bureau ING Bank