Conjunctuur blijft slecht; Rinnooy Kan: Duisenberg misleidt

DEN HAAG, 13 OKT. Wie zegt dat het dieptepunt van de conjunctuur is bereikt, zoals president Duisenberg van De Nederlandsche Bank, geeft valse en misleidende informatie. Het gaat niet goed met Europa, waar elke dag tienduizend banen verdwijnen. Dit zei voorzitter Rinnooy Kan van het Verbond van Nederlandse Ondernemingen vanmorgen tijdens een persconferentie in Den Haag.

Volgens Rinnooy Kan doen de reacties van de politiek denken aan een “picnic op Vesuvius”. De VNO-voorzitter erkende overigens dat de concept-verkiezingsprogramma's van CDA, PvdA, VVD en D66 “bemoedigende elementen” bevat. Zo erkennen alle partijen - “de PvdA voor het eerst” - dat de collectieve sector moet inkrimpen en dat de wig - het verschil tussen loonkosten en netto-loon - omlaag moet.

Maar, vervolgde Rinnooy Kan, de programma's voorzien in te weinig bezuinigingen. Volgens het VNO moet er in de komende kabinetsperiode 21 miljard gulden extra worden bezuinigd, en niet 17 miljard (zoals de VVD) of 9 à 10 miljard (PvdA, CDA, D66).

Het VNO pleit voor afschaffing van het minimumloon. Dat staat ook in het CDA- en het VVD-concept-programma, maar niet in dat van de PvdA en D66 (Rinnooy Kan is lid van die laatste partij). Het VNO wil echter het sociaal minimum - de bijstand - niet verlagen. Om mensen met een uitkering toch te prikkelen aan de slag te gaan moeten de sancties “veel strenger” worden. Een verlaging van de laagste CAO-loonschalen, die nu ruim tien tot 25 procent boven het minimumloon liggen, is volgens Rinnooy Kan evenzeer wenselijk.

Maar dat is volgens hem niet eenvoudig omdat werkgevers dan passende, eenvoudige functies moeten creëren. Van een verlaging van het minimumloon verwacht hij een groter effect op de werkgelegenheid, vooral bij nieuwe ondernemingen die niet onder een CAO vallen.

Met klem verzette de VNO-voorzitter zich tegen de stelling dat een verlaging van het minimumloon leidt tot een keuze voor nieuwe armoede, met “onderdanige banen. “Dienstvaardigheid is heel iets anders dan onderdanigheid,” stelde hij. Veel werk wordt nu zelf of zwart gedaan, omdat het te duur is, aldus Rinnooy Kan. Als elk van de zes miljoen gezinnen nu drie uur per week zelf werkt, en als dat werk betaald werk wordt, krijgen een half miljoen mensen een baan en is het probleem van de werkloosheid opgelost, stelde hij.

Rinnooy Kan trok vanmorgen ook ten strijde tegen de huidige milieunormen in Nederland. Het VNO is vóór een krachtig milieubeleid, maar stelt vast dat veel normen slecht onderbouwd of onhaalbaar zijn. Hij noemde daarbij de beperking van het verkeer in verband met smogvorming in 1989, de beperking van het gebruik van PVC in verband met het dioxine-gevaar, de beperking van het hergebruik van afvalstoffen, en tal van andere voorbeelden. Volgens het VNO moeten de normen technisch beter getoetst worden, bijvoorbeeld door de Gezondheidsraad.