Altman en acteurs presenteren Short Cuts in New York; "Ik licht de daken van de huizen'

NEW YORK, 13 OKT. Nadat zijn film Short Cuts in Venetië een gedeelde eerste prijs had gekregen, ging Robert Altman's nieuwe film onlangs in Amerikaanse première op het New-Yorks Filmfestival. Regisseur Altman is zijn geldschieters zo dankbaar dat hij bereid is alles te doen om de film aan de man te brengen. Na een preview, een voorpremiére en een perspremiére komen de regisseur, de scenarioschrijver en maar liefst zeventien van de acteurs opdraven bij een zogeheten junket.

In de supermarkt is een "junket' een lichte, waterige pudding maar in de filmwereld is het een marathongesprek van zoveel mogelijk journalisten met zoveel mogelijk sterren. De acteurs gaan in paren van tafel naar tafel en beantwoorden telkens gedurende 15 à 20 minuten (dezelfde) vragen. “Er is elk weekend wel ergens in de VS een junket”, zegt een collega uit San José aan onze tafel. “Daar kun je allemaal volkomen gejetlagte journalisten tegenkomen die proberen de laatste nieuwtjes aan de weet te komen.”

De massale opkomst van de acteurs bij deze junket op de 54ste verdieping van een hotel op Manhattan is volgens de acteurs te danken aan de persoon van Robert Altman (68). Hij is een mythe voor oud en jong. Zonder uitzondering voelde iedereen zich vereerd om met hem te werken. “Altman geldt als een zeer integer regisseur”, zegt de acteur Bruce Davison. “Hij heeft zich nooit verkocht aan Hollywood en is prettig om mee samen te werken. Bij hem hebben acteurs werkelijk inbreng bij het invullen van hun rol.”

Short Cuts, door de Amerikaanse vakpers juichend ontvangen, is gebaseerd op negen verhalen en één gedicht van Raymond Carver, de in 1988 overleden schrijver. Carvers verhalen spelen in het landelijke noordwesten maar Altman heeft de verhalen getransformeerd tot een epos over Los Angeles. Short Cuts is een film over gewone mensen die gewone dingen doen maar af en toe de greep verliezen. Altman: “Ik licht de daken van de huizen en we kijken even naar binnen.”

Van Carvers verhalen zijn enkele passages duidelijk te herkennen maar Short Cuts is geen één-op-één verfilming van de verhalen. Altman brengt dwarsverbindingen aan tussen de personages, maakt ze buren van elkaar of klanten in één winkel. Het pleit voor beider talent dat de film niet een afgeleide is voor wie de verhalen kent en de verhalen niet "anders' worden na het zien van de film. Eén criticus merkte op dat Altmans gebruik van Carvers verhalen een belediging is voor de schrijver. Altman gooit maar liefst negen verhalen door elkaar waarmee hij volgens de criticus impliciet suggereert dat Carver pas genietbaar wordt door het wat complexer te maken.

Altman schreef drie jaar geleden al samen met Frank Barhydt een script voor Short Cuts maar er was geen filmmaatschappij die het project aandurfde. Pas na het succes van The Player kreeg hij de financiering rond. Een aantal acteurs dat gevraagd was voor Short Cuts, zoals Tim Robbins, Peter Gallagher, Tom Waits, Lily Tomlin en Lyle Lovett, rolde automatisch in The Player. De hoofdrol daarin werd gespeeld door Tim Robbins. In Short Cuts speelt hij een motoragent van een zeldzaam afschuwelijke soort en dat doet hij meesterlijk. Altman staat erom bekend dat hij het beste uit al zijn acteurs kan halen. Meesterrollen zijn ook weggelegd voor Tomlin en Waits, als een kleurrijk echtpaar. Altman heeft aangekondigd het stel opnieuw te zullen voor een afzonderlijke film als Short Cuts genoeg opbrengt.

Short Cuts had niet alleen een lange aanloop vanwege de financiën. Altman: “Het was niet mijn bedoeling om een drie uur durende film te maken. Aanvankelijk hadden we twee films in gedachten, met een identiek begin en einde. De ene film moest To Hell with Love heten en in de bioscoop ernaast kon je dan Prisoner of Life gaan zien. Dat lukte niet, dus toen gingen we terug naar één film. We hebben drie verhalen en vijf personages moeten schrappen om de film zijn huidige vorm te laten krijgen.”

Tess Gallagher, dichteres en weduwe van Raymond Carver, was steeds betrokken bij de produktie van de film betrokken en hing volgens een paar acteurs voortdurend op de filmset rond. Eerst had zij natuurlijk toestemming moeten geven voor het gebruik van Carvers werk. Maar dat was geen probleem want Carver en zij waren altijd grote Altman-fans en Altman kreeg in feite carte blanche. Gallagher was ook op de junket aanwezig. “Altman is een man met een enorme intuïtie. Hij heeft niet alleen de geest en de structuur van Carvers werk behouden maar er zelfs een dimensie aan toegevoegd”.

De film is in vijftig dagen opgenomen met een budget van twaalf miljoen dollar. Voor Hollywood is dat een schijntje. Hoewel Altman geen maker van publieksfilms is kan Short Cuts met sterren als Jack Lemmon, Andie MacDowell, Tim Robbins en muzikale bekendheden als Lovett, Waits, Huey Lewis, Annie Ross en Lori Singer toch een groot publiek aanspreken. Altman zelf kan dat alleen iets schelen omdat hij dan gemakkelijker financiering vindt voor een volgende film. Verder is hij op zijn achtenzestigste nog kwiek genoeg om een producer die hem het leven zuur maakte, op zijn gezicht te slaan. De man eist nu 60 miljoen dollar.

    • Lucas Ligtenberg