VVD en D66 willen volgend jaar lastenverlichting

PAG.7 BESCHOUWINGEN

DEN HAAG, 12 OKT. VVD en D66 willen dat volgend jaar de lasten voor de burgers worden verlicht. De VVD pleit voor een lastenverlichting van drie miljard gulden; D66 wil een extra verlaging van de loon- en inkomstenbelasting.

De oppositiepartijen hebben vanmiddag hun beleidsalternatieven gepresenteerd bij de financiële beschouwingen in de Tweede Kamer.

De regeringsfracties CDA en PvdA willen dat minister Kok (financiën) deze week een concrete toezegging doet dat een eventuele meevaller in de belastinginkomsten direct wordt teruggegeven aan de burger. Een dergelijke toezegging zou een belangrijke rol kunnen spelen bij de onderhandelingen tussen werkgevers en werknemers om volgend jaar de lonen te matigen. Wanneer matiging niet vrijwillig lukt, overweegt het kabinet via een loonmaatregel in te grijpen in de loononderhandelingen.

Tijdens de algemene beschouwingen drie weken geleden brak D66-leider Van Mierlo een lans om het laagste belastingtarief volgend jaar met één procentpunt extra te verlagen ten opzichte van de 38,25 procent die het kabinet heeft voorgesteld in de Miljoennenota 1994. De extra verlaging van één procentpunt kost volgend jaar ongeveer 2,3 miljard gulden. D66 financiert dit door 650 miljoen gulden extra te bezuinigen, een lastenverschuiving van 710 miljoen gulden (bijvoorbeeld beperking van de aftrek van consumptief krediet, verhoging van de energieprijzen voor huishoudens en afschaffing van het reiskostenforfait). Daarnaast moeten incidentele maatregelen 850 miljoen gulden opbrengen. Door de extra bezuinigingen verslechtert de werkgelegenheid volgend jaar een beetje, maar volgens berekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) is op langere termijn sprake van een “gunstigere ontwikkeling” in vergelijking met het kabinetsbeleid. Het CPB kan het effect niet kwantificeren.

“Ons allergrootste financiële knelpunt is niet langer het financieringstekort, maar de excentrieke lastendruk”, zei het Kamerlid De Korte, financieel woordvoerder van de VVD. Daarom wil hij de verhoging van de accijns op benzine (elf cent) en diesel (acht cent) schrappen.

Pag.3: CDA betreurt lastenstijging

CDA en PvdA onderstreepten vanmiddag dat de transportsector geen schade mag ondervinden van de voorgenomen accijnsverhoging.

Het kabinet wil deze sector voor de helft compenseren via een lagere motorrijtuigenbelasting. Een volledige compensatie kost volgend jaar 125 miljoen gulden extra. De PvdA wil dit financieren door te bezuinigen op de voorlichting en externe adviseurs van ministeries.

Ook de VVD-fractie heeft het CPB een alternatief beleidspakket laten doorrekenen. Het pakket bestaat uit extra bezuinigingen bij het rijk (2,9 miljard gulden) en de sociale fondsen (0,2 miljard gulden). De bezuinigingen op de rijksbegroting worden aangewend voor lagere belastingen, de besparingen bij de sociale fondsen leiden tot lagere premies.

Een aantal lastenverzwaringen die het kabinet voorstelt wordt in het VVD-alternatief geschrapt. De inflatiecorrectie in de loon- en inkomstenbelasting wordt door de VVD volgend jaar gehandhaafd; dit kost 1,2 miljard gulden. Volgens De Korte “buigt de CDA-fractie” als een riet wanneer het gaat om het schrappen van de inflatiecorrectie. “De "stiekeme diefstal' is onder dit kabinet opgelopen tot 4,1 miljard gulden”, aldus De Korte. Financieel woordvoerder Terpstra van de CDA-fractie noemt het achterwege laten van de inflatiecorrectie door het kabinet een “onverstandige zaak”.

De VVD wil het arbeidskostenforfait verhogen van vijf tot tien procent met een maximum van 500 gulden. D66 pleit ook voor een verhoging tot tien procent. Het kabinet verhoogt het bedrag waarover werkenden geen belasting hoeven te betalen volgend jaar met 500 gulden tot ruim 2100 gulden. De PvdA-fractie pleit voor een andere techniek waarbij het forfait in een "vijfjarenplan' met minimaal één procent per jaar wordt verhoogd en waarbij de maximumstijging wordt beperkt. Volgens financieel woordvoerder Melkert heeft deze aanpak een gunstig effect voor de “onderkant van de arbeidsmarkt”, want het netto-verschil tussen een uitkering en de laagste lonen wordt vergroot.

De lastenverlichting van ruim drie miljard gulden die de VVD bepleit, wordt voor meer dan de helft gefinancierd door extra te bezuinigen op de subsidies. De extra verkoop van staatsdeelnemingen moet 500 miljoen gulden opleveren. Op de kinderbijslag wordt 275 miljoen gulden bezuinigd.

Voor volgend jaar leidt het voorstel niet tot een verbetering van de werkgelegenheid in vergelijking met het kabinetsbeleid, zo blijkt uit de CPB-berekeningen. Op termijn levert de VVD-aanpak extra werk op voor 25.000 personen. Het financieringstekort is nagenoeg gelijk en de collectieve lastendruk (som van belastingen en sociale premies) valt bijna een half procentpunt lager uit. Hierdoor neemt de koopkracht van alle inkomensgroepen minder af in vergelijking met het kabinetsbeleid.

Terpstra betreurt het dat “tijdens deze kabinetsperiode met de lastenstijgingen sneller is gegaan dan met de bezuinigingen”. De CDA'er vindt het verder jammer dat de financiële afspraken van het regeerakkoord niet worden nagekomen. Het financieringstekort van het rijk komt volgend jaar uit op 3,9 procent van het nationaal inkomen; ruim boven de afspraak van 3,25 procent die in het regeerakkoord is gemaakt. Meer bezuinigen is volgens minister Kok slecht voor de werkgelegenheid. “Wij zien geen reden om de sanering van de collectieve sector om conjunctuurpolitieke redenen te vertragen”, aldus Tersptra. Zijn PvdA-collega Melkert steunt de redenering van Kok. Morgen antwoordt Kok de Kamer.